Gaddafi ontkent geweld, internationale gemeenschap overweegt ingrijpen

De Libische leider Moammar Gaddafi ontkende vandaag in interviews met ABC News en de BBC dat er demonstraties tegen zijn regime plaatsvinden in zijn land en dat zijn aanhangers geweld gebruiken tegen demonstranten. De NAVO en de VN beraden zich op dit moment over maatregelen tegen Gaddafi.

Twee Amerikaanse vliegdekschepen begeven zich richting Libië om eventuele humanitaire acties te ondersteunen en een mogelijke ‘no fly zone’ boven Libië kracht bij te zetten.

Lees hieronder het liveverslag over Libië terug van vandaag.

Update 22.38: Doden door geweld aanhangers Gaddafi
Een ooggetuige meldt tegenover Al Jazeera dat in de stad Misurata, ten oosten van Tripoli, twee mensen zijn gedood toen schutters vanuit een auto het vuur openden op voorbijgangers. De Canadese minister van Buitenlandse Zaken Lawrence Cannon laat weten dat er nog geen consensus is bereikt tussen de leden van de VN-Veiligheidsraad over het instellen van een Libische ‘no fly zone’.

Update 22.05: NAVO spreekt over mogelijke militaire interventie
De Verenigde Staten praat met NAVO-partners en andere bondgenoten over een mogelijke militaire interventie in Libië, dat zei de Amerikaanse VN-ambassadeur Susan Rice tijdens een persconferentie. Zij bestempelde de uitspraken van Gaddafi dat hij geen aanvallen uitvoert op zijn eigen volk getuigen van waanbeelden. Rice bevestigde dat de VS banden aanhaalt met de oppositie in Libië.

Beelden van een onbevestigde bron uit Tripoli

Update 21.30: Gaddafi lacht eventueel aftreden weg
In het interview met ABC News ontkent Gaddafi dat zijn luchtmacht demonstranten heeft gebombardeerd, maar zegt wel dat vliegtuigen militaire doelen en munitiedepots onder vuur hebben genomen. Bij de suggestie dat hij mogelijk moet aftreden, moest hij hard lachen.

Volgens BBC-correspondent Andrew North zijn de Amerikaanse troepenbewegingen vooral bedoeld om Gaddafi een “signaal” te sturen, maar zouden zij ook gebruikt kunnen worden om een no fly-zone in te stellen.

Frankrijk en Groot-Brittannië roepen op tot een EU-top om de ontwikkelingen in Libië te bespreken, blijkt uit een verklaring van de Franse president Nicolas Sarkozy. Hij sprak hierover met de Britse premier David Cameron en bevestigd dat er een noodzaak is voor Europese actie.

Update 20.39: Wit-Rusland ontkent bezoek Gaddafi
De Wit-Russische regering ontkent dat een vliegtuig van Gaddafi een paar dagen geleden geland is in Wit-Rusland. Volgens het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) hebben meerdere getrouwen van de Libische leider bevestigd dat Gaddafi twee bezoeken heeft gemaakt aan het land, vermoedelijk om familieleden en bezittingen Libië uit te helpen.

Update 20.16: Belemmeringen hulporganisaties
Libië wil de dialoog aangaan met de anti-regering demonstranten, voordat zij geweld gaan gebruiken tegen hem. Dat heeft de plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken gezegd, meldt Reuters.

Valerie Amos, hoofd van humanitaire hulp bij de VN, is bezorgd dat de gevechten rondom Tripoli internationale hulp belemmert om een schatting te maken van de hoeveelheid medicijnen en voedsel nodig zijn in de stad. Amos roept de omringende landen op hun grenzen open te stellen voor vluchtelingen. Zij stelt dat ruim honderdduizend Libiërs gevlucht zijn naar Tunesië en Egypte.

Update 19.54: doden in Tripoli
In Tripoli zijn een aantal demonstranten gedood nadat Gaddafi-loyalisten het vuur openden. Dat meldt online krant Quryna volgens Reuters. Bij het protest in de wijk Tajoura waren tienduizend mensen bijeengekomen. Volgens een correspondent van de krant schoten milities in burgerkleren met scherp op de menigte.

Demonstranten in de wijk Tajoura in Tripoli (FOTO: REUTERS/Ahmed Jadallah )Demonstranten in de wijk Tajoura in Tripoli (FOTO: REUTERS/Ahmed Jadallah )

Update 19.40 Gaddafi: westerse bondgenoten hebben mij laten vallen
Volgens Gaddafi is Libië een bondgenoot van het Westen tegen Al-Queda, maar hebben zij hem laten vallen. Dat vertelt hij in een interview met ABC. Hij zinspeelt op een mogelijke invasie van westerse machten. Gaddafi noemt de Amerikaanse president Barack Obama een “goede man”, maar zegt dat hij verkeerd geïnformeerd wordt over Libië. De Libische leider benadrukt dat Amerika zich niet moet opstellen als “de politieagent van de wereld”.

Update 18.57: Gaddafi: volk houdt van mij
In een interview met met ABC-verslaggever Christiane Amanpour zegt Gaddafi dat “zijn volk van hem houdt en dat zij zullen sterven om hem te beschermen”. De Libische leider ontkent dat er demonstraties plaatsvinden in de hoofdstad Tripoli.

Update: 18.21: Amerikaanse leger maakt zich klaar voor humanitaire acties
Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton benadrukt dat de troepenbewegingen van het Amerikaanse leger en marine in de regio “puur humanitaire redenen” heeft. De troepen zullen eventueel ingezet worden bij evacuaties.

Video: De zoon van Gaddafi Saif al-Islam belooft politie wapens:

Update 18.05: ‘Olievelden niet in handen demonstranten’
Het hoofd van het Libische staatsoliebedrijf Shukri Ghanem laat weten dat het weer veilig is voor buitenlandse werknemers van oliebedrijven om terug te keren naar Libië. Hij verwerpt de uitlatingen van de Eu dat de demonstranten op dit moment de olie- en gasvelden in handen hebben. Dat meldt Al Jazeera.

Volgens de BBC laat de Libische staatstelevisie in het Engels weten dat “pro-Gaddafi activisten de dialoog aan willen gaan voor een stabiliteit en veiligheid in de Libische steden om ervoor te zorgen dat de orde herstelt wordt en burgers weer het dagelijks leven kunnen oppikken. Ook willen ze hiermee buitenlandse inmenging in Libië te voorkomen.”

Update 17.20: Amerikaanse leger bereidt zich voor op actie in de regio
Het Amerikaanse leger herpositioneert zijn troepen rond Libië om te anticiperen op ontwikkelingen in Libië, meldt Reuters. Het Pentagon heeft twee vliegdekschepen in de regio en wil hiermee anticiperen op een uit de hand lopende situatie. De premier van Qatar Sheikh Hamad bin Jassim al-Thani roept Gaddafi op om een “moedige beslissing” te nemen om meer geweld in het land te voorkomen.

Update 17.00: Cameron: no fly-zone Libië
De Britse premier David Cameron werkt aan plannen voor een ‘no-fly zone’ over Libië, meldt AP. Samen met andere landen wil hij hiermee voorkomen dat het regime van Moammar Gaddafi nog luchtaanvallen kan uitvoeren tegen Libische burgers. Cameron sprak het Britse parlement toe en riep Gaddafi op om af te treden. Hij wil maatregelen onderzoeken om de druk op de Libische leider nog verder te verhogen.

Reuters meldt dat de Oekraïense verpleegster van Gaddafi, Galyna Kolotnytska, inmiddels teruggekeerd is in haar geboorteplaats Brovary. Zij zou zondag in Kiev zijn aangekomen samen honderdtachtig andere landgenoten die uit Libië geëvacueerd werden. Zij weigert tot op heden om met de pers te praten over haar ervaringen als verpleegster van Gaddafi.

Gaddafi heeft het hoofd van de buitenlandse inlichtingendienst aangesteld als bemiddelaar met de leiders die de macht het oosten van het land in handen hebben, meldt Al Jazeera.

Update 15.43: Clinton wil dat Gaddafi nu en zonder verder geweld opstapt
Hillary Clinton vraagt de internationale gemeenschap Moammar Gaddafi’s regime ter verantwoording te roepen. De Amerikaanse minister van BuZa hekelt rapporten over Libische soldaten die worden geëxecuteerd omdat ze weigeren hun wapens op medeburgers te richten.

Clinton sprak vandaag bij de VN-Raad voor de Mensenrechten. Ze zei dat Gaddafi “nu en zonder verder geweld of vertraging” afstand moet doen van de macht. Ze vroeg ook Amerika’s bondgenoten in Europa strenge sancties op te leggen aan de Libische overheid.

14.56 uur: Gaddafi is macht over meeste olie en gas kwijt
De EU beweert vanmiddag dat de olie- en gasvelden van Libië grotendeels uit handen van Moammar Gaddafi zijn. De commissaris voor Energie, Günther Öttinger, zei vanmiddag dat gezinnen en opstandleiders in de diverse regio’s nu de controle over veel van de gebieden hebben.

De chaos in Libië heeft de olieprijs wereldwijd flink opgedreven. Gevreesd wordt dat de onrust in Arabische landen ook naar andere OPEC-leden zal overslaan. Dat zou de prijs per vat nog meer stuwen en de aanvoer van olie kunnen belemmeren.

14.43: Internationaal Strafhof komt in actie
Het Internationaal Strafhof in Den haag heeft vandaag gezegd dat het contact heeft gehad met Libische legerofficieren en overheidsfunctionarissen. Het heeft informatie gevraagd over burgerdoden die tijdens de opstand tegen het regime van Gaddafi zijn gevallen. Het hof zegt dat degenen die misdaden tegen de menselijkheid begaan niet onbestraft blijven.

Hoofdaanklager Luis Moreno-Ocampo hoopt deze wek te beslissen of er een formeel onderzoek komt. Daaruit kunnen aanklachten tegen de verantwoordelijken voortvloeien. De VN Veiligheidsraad kwam dit weekend tot een resolutie waarin onder meer het Internationaal Strafhof werd opgeroepen een onderzoek te starten.

Fotoreportage Al Jazeera vanuit het anti-regimebolwerk Benghazi:

14.29 uur: EU komt met pakket aan sancties
De EU-landen zijn een pakket aan sancties voor Libië overeengekomen. Er komt onder meer een wapen- en reisembargo tegen Moammar Gaddafi. De activa van de leider, zijn familie en zijn regering worden bevroren. Tevens komt er een verbod op de verkoop van traangas en anti-oproermaterieel dat tegen demonstranten kan worden gebruikt. De maatregelen worden volgens Brussel zo snel mogelijk in de praktijk gebracht, waarschijnlijk in de komende dagen.

14.02 uur: Duitsland wil geldstroom afsnijdenDuitsland stelt voor om de internationale geldstroom richting Libië voor zestig dagen af te snijden. Minister van BuZa Guido Westerwelle wil zo voorkomen dat er nog geld in de zak van Gaddafi terechtkomt. Hillary Clinton heeft het voorstel namens de VS aangehoord, maar voorlopig blijft het een idee op naam van Duitsland.

De ministers van Buitenlandse Zaken zijn vandaag in Genève bij de VN Raad voor Mensenrechten om te praten over de toestanden in Libië. De VS, het Verenigd Koninkrijk en de VN Veiligheidsraad hebben het land al sancties opgelegd. Clinton wil dat nieuwe stappen Libië diplomatiek nog verder isoleren en economisch “pijn” doen.

Demonstranten in Tripoli worden beschoten:

Eerder vandaag:
Frankrijk stuurt vliegtuigen met medische hulp naar het demonstrantenbolwerk Benghazi. In de westelijke stad Misrata, zo’n 200 kilometer ten oosten van Tripoli, wordt nog gevochten.