Hof Straatsburg veroordeelt Nederland wegens verkeerde weigering van hoger beroep

Hebben verdachten in kleine strafzaken in Nederland onvoldoende toegang tot hoger beroep? In korte tijd werd Nederland voor de tweede keer door een internationale rechtsprekende instantie op de vingers getikt wegens het ongeoorloofd inperken van het recht op een eerlijk proces.

Was het vorig najaar nog Geneve, het VN mensenrechtencomité, vorige week nam Straatsburg, het mensenrechtenhof van de Raad van Europa, het op voor het recht op een eerlijk proces voor Nederlanders. In de zaak van de Surinamer Goelzeel Lalmahomed werd de Nederlandse rechtspraak gewaarschuwd voortaan “alle relevante factoren” mee te wegen bij het selecteren van zaken die in hoger beroep mogen komen. Dat was niet gebeurd en dus werd de Nederlandse Staat veroordeeld wegens een mensenrechtenschending, wat voor een land dat de bescherming mensenrechten in de buitenlandse politiek een hoge prioriteit geeft, altijd vrij pijnlijk is.

Het recht op hoger beroep is in Nederland sinds 2007 uitgesloten voor feiten waarop maximaal 4 jaar gevangenisstraf staat of waarvoor niet meer dan € 500 geldboete is opgelegd. Wie toch in hoger beroep wil moet daarvoor eerst toestemming vragen bij het Gerechtshof. De maatstaf is dan of hoger beroep wel nodig is, ‘in het belang van een goede rechtsbedeling.’

In de uitspraak van vorige week, hier te vinden, ging het om een man die 60 euro boete moest betalen omdat hij een politie agent geen geldig legitimatiebewijs kon tonen. Bij de beslissing of een hoger beroep werd toegestaan, werd echter geen aandacht besteed aan een hele reeks vrijspraken. Daarmee had Lalmahomed willen aantonen dat hij regelmatig ten onrechte wordt beboet. Naar zijn zeggen maakt zijn broer met grote regelmaat misbruik van zijn identiteit, door steeds zijn naam op te geven. De rechter vond dat een implausibel verhaal omdat het strafdossier van Lalmahomed wel een reeks eerdere veroordelingen bevatte, maar geen vrijspraken.

De Straatsburgse rechters hebben geen bezwaar tegen het verlofstelsel voor hoger beroep, zolang er sprake blijft van een´ a full and thorough evaluation of the relevant factors´. En aangezien Lalmahomed ´authentieke kopien´ had overhandigd van mondelinge vrijspraken in tenminste vijf zaken, had de verlofrechter daar niet zomaar aan voorbij mogen gaan. Sterker, de rechter had ook van de mondelinge vrijspraken op de hoogte moeten zijn, die immers ook deel uitmaken van de ´official record´. Verder heeft Straatsburg vrij scherpe kritiek op de vaststelling van de Nederlandse rechter dat het verhaal van de verdachte ´niet plausibel´ was.

Het publiek moet een rechterlijke uitspraak namelijk kunnen begrijpen. ´Dat is een essentiele bescherming tegen willekeur´. Niet ieder verweer hoeft gedetailleerd te worden weerlegd of behandeld, maar de ´essential issues of the case´ moeten toch worden besproken. Deze (Haagse) strafrechter had zich er in deze zaak  te makkelijk van af gemaakt door de reden achter die vrijspraken ´niet plausibel´ te nomen.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.