Deel zoveel in show rond Van Gelder

Ringenspecialist Yuri van Gelder kwalificeerde zich in Roermond voor de EK.

Maar bij zijn laatste rentree is er opnieuw vooral aandacht voor de affaires en conflicten.

De show rond Yuri van Gelder is hervat. Zes televisieploegen, talrijke fotografen en (society)verslaggevers registreerden gisteren in Roermond zijn nieuwste rentree. De status van bekende turner is de ringenspecialist al lang voorbij. Een cocktail van imposante spierbundels, sportieve successen, cocaïneverslaving en geruchtmakende conflicten heeft Van Gelder tot een attractie gemaakt. Iedereen wil hem zien, zelfs als hij in de provincie een verplicht nummer zoals een kwalificatiewedstrijd voor de EK in Berlijn afwerkt.

Natuurlijk plaatste Van Gelder zich voor de titelstrijd in begin april. Daarover bestond vooraf ook geen twijfel. De limiet van 14.700 punten haalt hij bij wijze van spreken al bij het aanspannen van zijn spieren. De jury waardeerde de meervoudige kampioen met 15.500 punten, een score waar Van Gelder in normale doen zijn neus voor ophaalt. Maar het ging gisteren om meer. Om de terugkeer van een getormenteerde sportman die zijn bezigheden moet combineren met een afkickprogramma.

Van Gelder is in een gevecht met zichzelf gewikkeld. Het valt hem zwaar van de cocaïne af te blijven. En het brengt hem in conflict met een sportbond, waar vooral het schone blazoen telt. Maar aan de eisen van een voorbeeldige sportman heeft Van Gelder vooralsnog niet kunnen voldoen. Natuurlijk, hij knokte zich vorig najaar terug in de nationale ploeg en plaatste zich voor de WK in Rotterdam. Maar het vooruitzicht dat hij daar niet mocht falen, maakte hem hopeloos, hulpeloos en reddeloos.

Van Gelder wilde het toernooi ontvluchten. Hij kon de druk niet aan. Maar wie zou dat geloven? Niemand, veronderstelde hij. En dus loog de turner dat hij in zijn oude fout van cocaïnegebruik was vervallen. Dan wist hij zeker dat de heren van de bond hem zouden wegsturen. En zo geschiedde. Maar in plaats van de gehoopte rust ontstond er een rel rond zijn persoon. De turnbond KNGU trok publiekelijk een dikke streep door zijn carrière. Waarop Van Gelder riposteerde dat hij nooit meer iets met de bond te maken wilde hebben. De verwijdering leek definitief.

Na bemiddeling van Maurits Hendriks, technisch directeur van sportkoepel NOC*NSF, werd het conflict rond Kerst bijgelegd. En dus maakte Van Gelder zich opnieuw op voor een rentree. Maar de mistigheid bleef, want in de aanloop naar de kwalificatiewedstrijd meldde de bond dat de turner pas weer door bondscoach Bram van Bokhoven getraind mocht worden en aan de wedstrijd in Roermond mocht deelnemen, als hij alle afspraken zou nakomen. Aan welke voorwaarden hij niet had voldaan werd niet verteld, omdat daarover geheimhouding was afgesproken.

Die houding van de KNGU tergde Cor Hellingman, de advocaat van Van Gelder. Hij vertelde in Roermond dat de bond formeel geen recht had de turner bij de kwalificatiewedstrijd weg te houden. „Hij is niet geschorst, heeft geen enkele regel overtreden en is alle afspraken van de overeenkomst met de bond nagekomen”, aldus de advocaat, die de KNGU daar afgelopen week over aansprak. Het resultaat: Van Gelder werd alsnog ‘vrijgegeven’. Van Bokhoven mag hem weer trainen en plotseling stond niets deelname aan de kwalificatiewedstrijd meer in de weg. Wat een beetje juridische druk al niet kan doen.

Hellingman, die gisteren voor alle zekerheid persoonlijk naar Van Gelders rentree was komen kijken, ontkende dat de weigerachtige houding van de turnbond te maken had met het afnemen van cocaïnetesten. Bij de terugkeer na zijn schorsing, vorig jaar zomer, had Van Gelder toegestaan dat de turnbond inzage kreeg in die testresultaten, maar daarover zijn volgens de advocaat bij het laatste verzoeningsgesprek niet opnieuw afspraken gemaakt. „Yuri wordt veelvuldig getest, dat klopt. Het afgelopen half jaar zeker dertig keer. Maar dat gebeurt enkel en alleen in het kader van zijn afkickprogramma. Hij volgt nog een schema van de Schotse kliniek, waar hij lange tijd verbleef. Het is ook waar dat hij na zijn schorsing van één jaar niet door de Dopingautoriteit is getest. Nee, ook niet out-of-competition. Dat heeft trouwens ook geen zin, want cocaïne is volgens de wereldantidopingcode buiten wedstrijdverband niet strafbaar.”

En hoe heeft Van Gelder zijn terugkeer ervaren? Als een opluchting. Maar ook met spanning, omdat hij naar zijn zeggen vooral tegen de confrontatie met de pers had opgezien. „Want velen schrijven toch wat ze vinden, net als veel mensen denken wat ze willen. Dat heb ik de afgelopen tijd wel geleerd. Dat heeft me opgefokt. Neem de dag van mijn vertrek bij de WK in Rotterdam. Toen heb ik een test ondergaan, die gewoon goed was. Maar dat wilde niemand zien. Mensen die geen verstand van zaken hebben, moeten hun mond houden.”

Van Gelder wees er nog maar eens op dat hij van zijn fouten heeft geleerd – „het leven is een grote leerschool” – en maatregelen heeft genomen om recidive te voorkomen. De ringenspecialist heeft een team van specialisten om zich heen verzameld dat ervoor moet zorgen dat de turner zich zo min mogelijk met randzaken hoeft bezig te houden. „Ik heb mijn verantwoordelijkheid genomen”, meent Van Gelder, die voor het eerst ook een mentale coach in de arm heeft genomen. Voorheen zag hij niets in die hulp, maar nu ligt hij regelmatig op de denkbeeldige divan van Marco Hoogerland, de sportpsycholoog die onder anderen ook hardloper Bram Som begeleidt.

Waartoe zijn nieuwe aanpak moet leiden? Daarover was Van Gelder duidelijk: vanwege zijn IOC-schorsing voor de Olympische Spelen van volgend jaar in Londen, naar de Spelen van 2016 in Rio de Janeiro.