Besteding energie-miljarden onhelder

Van de vele miljarden euro’s die de provincies sinds 2009 ontvingen met de verkoop van hun aandelen Nuon en Essent, is grotendeels onduidelijk wat ermee gebeurt. Het meeste geld is belegd in afwachting van grootschalige, maar onduidelijk geformuleerde, projecten.

Zeven provincies ontvangen stapsgewijs ruim 11 miljard euro, meer dan hun gezamenlijke jaarbegroting. Vrijwel alle provincies hebben potjes gemaakt, blijkt uit een inventarisatie van deze krant. Regionale Rekenkamers onderschrijven desgevraagd de gebrekkige verantwoording.

„Het is niet altijd even makkelijk voor statenleden om te achterhalen waar het geld aan besteed is, laat staan voor buitenstaanders, voor burgers”, zegt Piet de Kroon van de Zuidelijke Rekenkamer. „Er wordt wel degelijk bij provincies goed gediscussieerd over besteding van het geld, maar vaak bevindt de informatie daarover zich diep in de organisatie. Je moet het weten te vinden.” Maarten Allers, hoogleraar economie van decentrale overheden, herkent de gebrekkige verantwoording van de energiegelden. „Je ziet het vaak bij overheden die veel geld ontvangen. Die hebben er geen belang bij om transparant te zijn.”

Verdeling van de miljarden speelt een rol bij de Statenverkiezingen. De provincie Gelderland, met 4,4 miljard de grootste ontvanger, noemt de extra uitgave van 500 miljoen „een lastige klus”. Gelderland heeft een lange lijst projecten: van restauraties van kerken tot extra fietspaden, van passages voor vissen tot het project Dansende Bomen. De PVV wil het geld aan de burger geven en heeft dat tot verkiezingsinzet gemaakt.

Provincies gebruiken het geld ook om gaten op de begroting te dichten. Friesland met 70 miljoen, Limburg met 52 miljoen. De beleggingen maken provincies afhankelijker van de stemming op de kapitaalmarkt. Limburg leed vorig jaar verlies op Griekse, Ierse en Portugese obligaties. Door de lage korte rente verlaagde de provincie haar verwachte beleggingsopbrengst met ruim 10 miljoen.

Vele miljarden voor vage doelen, pagina 18