Arnon Grunbergs verjaardag: het wonder van Salta

Hoe Arnon Grunberg in Salta, Argentinië, zijn verjaardag vierde, met een potje voetbal en een literaire ‘orgie’.

Het zou een stadje op de Balkan kunnen zijn, of in een uithoek van het Iberisch schiereiland, of desnoods Weert (Noord-Brabant). Salta, in het noorden van Argentinië, aan de voet van de Andes, is zo’n stadje waar weinig te beleven valt – commercieel centrum van een welvarend agrarisch gebied, met in het centrum een standbeeld van de Spaanse stichter in de zestiende eeuw, Hernando de Lerma. Het is een gewilde vestigingsplaats voor Argentijnen die het geweld in steden als Mendoza of Córdoba beu zijn. In Salta is het leven nog in orde, zo niet een tikje eentonig: de plaatselijke krant La Tribuna opent met de hevige regenval (niet zo best voor de oogst), wandelaars wachten tot het voetgangerslicht op groen springt, hoewel er geen politie te bekennen is.

Toch heeft in Salta deze week iets plaats gevonden waarvan de organisator, schrijver Arnon Grunberg, zei „dat het bijna niet te geloven is dat dit gebeurt”. In de zomer van 2006-2007 (we zijn op het zuidelijk halfrond) maakte hij met een vriendin een lange tocht per jeep over het Latijns-Amerikaanse continent. Na een reeks ontberingen reed Grunberg bij toeval de stad Salta binnen, „en toen kwam het me voor alsof ik hier weer in de beschaving kwam”. Vandaar Grunbergs plan om naar deze plaats honderd vrienden uit te nodigen, voor de viering van zijn veertigste verjaardag. Voor zijn 35ste verjaardag had hij ook zoiets gedaan – in de Ierse hoofdstad Dublin. Toen had hij voor iedereen de overtocht betaald, en draaiden ze zelf voor hun verblijf op. Nu is het andersom: Grunberg zorgt ervoor dat het hen in Salta aan niets ontbreekt.

Ongeveer vijftig zijn inderdaad gekomen; minnaressen uit heden en verleden, Grunbergs petekind met Boliviaanse grootmoeder, een uitgever, een redacteur van een Vlaams weekblad waarin Grunberg een column schrijft, vertalers van zijn werk in het Georgisch en het Italiaans, zijn chauffeur in Nederland, de majoor van het Nederlandse leger die hem heeft geleerd dat op voetpatrouille in Afghanistan zijn “beter is dan seks”, zijn redacteur bij Penguin, de bedrijfsleider van zijn favoriete restaurant in New York en nog veel meer mensen die hij heeft leren kennen en zijn vrienden zijn geworden.

Niet alleen de gastheer heeft moeite te geloven dat ze echt zijn gekomen – ook de vrienden, die elkaar meestal nog nooit hebben ontmoet, zijn soms een beetje onwennig. Sommigen hebben de lange reis naar Salta – een stad zonder directe vliegverbindingen met Noord-Amerika of Europa – aangegrepen voor een langere rondreis over het continent. Anderen hoppen voor het verjaardagsfeest over, soms met enige moeite – uw verslaggever mist het ochtendprogramma omdat de dienstregeling van Aerolineas Argentinas op de route Buenos Aires-Salta een sterk fictief karakter draagt.

Dat ochtendprogramma, hoor ik ’s middags als ik met een andere luchtvaartmaatschappij toch nog in Salta ben gearriveerd, heeft bestaan uit wat zwemmen en een potje voetbal in de landelijke omgeving van Salta. Mijn gemis wordt ruimschoots gecompenseerd door de hotelkamer die de gastheer voor mij heeft geboekt – een enorme zaal in een oude patriciërswoning, met een tot de verbeelding sprekend hemelbed.

Hoogtepunt is het feestelijke diner in restaurant Solar de la Plaza, waar men de Franse keuken huldigt, voor zover de beginselen daarvan tot aan de voet van de Andes zijn doorgedrongen. Dat diner moet ook een „literaire orgie” zijn, is de aanwezigen voorgehouden op Grunbergs speciale verjaardagswebsite – wat in de praktijk betekent dat iedereen geacht wordt een minuutje het woord te voeren of iets voor te lezen. De orgie zal in geen geval onze goede naam besmeuren, stelt Grunberg ons gerust: „What happens in Salta, stays in Salta”.

Een lange reeks sprekers belicht alle denkbare aspecten van de persoon van de jarige. Is Grunberg een Nietzscheaan, of moeten we meer denken aan de Franse filosoof Paul Virilio? Die voorspelt immers dat de mens van de toekomst geen thuis meer zal hebben, maar altijd onderweg zal zijn in een wereld van vliegvelden en hotels, onafgebroken elektronisch verbonden door internet, twitter etc. Arnon Grunberg, onafgebroken over de wereld reizend, benadert dit toekomstbeeld en heeft voor zijn 40ste verjaardag zijn vrienden in de gelegenheid gesteld dit nieuwe kosmopolitisme te delen, betoogt spreker.

Maar dan zet een groep gasten, naar goed-Hollandse gewoonte, een lied-op-de-wijs-van in, waarvan de tekst wordt rondgedeeld: „En dan die handjes de lucht in / We zijn hier bij elkaar / Voor Arnon, in Salta / Met dank aan Huid en Haar”. Geen kosmopolitisme, maar polonaise. Weert is dichterbij dan je denkt.

Rectificaties / gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

In het artikel Arnon Grunbergs verjaardag: het wonder van Salta (24 februari, pagina 22) wordt gemeld dat Weert in Noord-Brabant ligt. Weert ligt in Limburg.