Wat ben je mooi!

Het waren de mannen die in Boer zoekt Vrouw als eerste hun liefde verklaarden.

Een nieuwe studie verklaart dat vanuit biologisch en economisch perspectief.

Uitkijkend over de besneeuwde oevers van de Moldau smacht boer Marcel in de afgelopen uitzending naar een zoen van Ksenia of desnoods maar naar een arm om hem heen. Hij zegt: "Ik geef haar de tijd, ik denk dat dat het beste is." Ksenia reageert later: "Ik ben nog steeds niet verliefd en ik weet niet of dat gaat komen." Foto KRO, Roland J. Reinders
Uitkijkend over de besneeuwde oevers van de Moldau smacht boer Marcel in de afgelopen uitzending naar een zoen van Ksenia of desnoods maar naar een arm om hem heen. Hij zegt: "Ik geef haar de tijd, ik denk dat dat het beste is." Ksenia reageert later: "Ik ben nog steeds niet verliefd en ik weet niet of dat gaat komen." Foto KRO, Roland J. Reinders

Date Adriaan staarde aan het einde van de laatste aflevering boos voor zich uit op het strand van Cyprus: kaasmaker Annemarie (32) wilde niet eens hand in hand met hem lopen. Akkerbouwer Marcel (44) accepteerde zuchtend dat Ksenia in een Praags hotel een kamer verderop sliep. En melkveehouder Richard (49) viel tijdens een dinertje met Annemieke haast van zijn stoel om haar op de wang te kussen.

De kijkcijfers zakten iets in, maar er was afgelopen zondag toch nog voldoende aanleiding om Boer zoekt vrouw te blijven bekijken. Opvallend is dat vooral de mannen en niet zozeer de vrouwen bereid zijn om hun liefde te verklaren. Dat gaat in tegen wat veel mensen denken, maar het is precies de uitkomst van onderzoek dat afgelopen week online is verschenen in het Journal of Personality and Social Psychology.

De mannen, Marcel („ik zie haar graag”) en Richard („ik ben helemaal hoteldebotel”) waren zondag vol overgave. Boerenvrouw Annemarie daarentegen houdt ogenschijnlijk het hoofd koel („zullen we nog eens samen een bakkie doen?”) In de twee overige relaties lijkt de liefde wederzijds.

Niet alleen vijf miljoen Nederlandse televisiekijkers, maar ook psychologen verdiepen zich graag in de liefde en het moment waarop die in relaties wordt uitgesproken. Volgens de studie van Joshua Ackerman (Massachusetts Institute of Technology) en zijn collega’s, zijn verschillende momenten waarop mensen het zinnetje ‘ik hou van je’ uitspreken biologisch en economisch verklaarbaar.

Het stereotype wil dat vrouwen makkelijker de liefde bekennen dan mannen. In enquêtes die Ackerman heeft afgenomen claimen studenten en studentes dat ‘ik hou van je’ zeggen voor een vrouw makkelijker zou zijn. Vrouwen brengen hun emoties ook makkelijker onder woorden, zo blijkt uit onderzoek, bijvoorbeeld op een Valentijnskaart.

Toch concludeert Ackerman uit vijf experimenten met in totaal honderden studenten dat de praktijk anders is. Het zijn over het algemeen niet de vrouwen, maar juist de mannen die in een relatie als eerste de liefde bekennen. In Boer zoekt vrouw is het niet anders.

Ackerman liet studenten en studentes van een universiteit in het noordoosten van de Verenigde Staten vragenlijsten invullen en nadenken over het verloop van ingebeelde en werkelijke romances. Hij ontdekte dat vooral mannen geneigd zijn om hun liefde te verklaren, tenminste vóórdat ze met een vrouw naar bed zijn geweest. Voordat ze seks gehad hadden met een vrouw reageerden mannen ook uitzonderlijk verheugd op een (al dan niet ingebeelde) liefdesverklaring, terwijl later in de relatie juist bij de vrouwen meer enthousiasme te bespeuren was.

Volgens Ackerman zijn de bevindingen „consistent met voorspellingen vanuit economisch en evolutionair perspectief”. Een vrouw die een seksuele relatie aangaat neemt het risico op hoge kosten voor lief: ze moet een eventueel kind dragen, baren en zogen. De man daarentegen kan zich meer opportunisme veroorloven, omdat hij minder in zijn kinderen hoeft te investeren – in de prehistorie was dat zeker zo. Volgens Ackerman doen mannen gemiddeld genomen een grotere economische investering in een seksuele verhouding waaruit kinderen voortvloeien, maar, schrijft hij, die investering is niet (zoals bij de vrouw) onderdeel van een standaardpakket dat uit een seksuele relatie voortvloeit.

Reden genoeg voor een man om ‘ik hou van je’ te zeggen om te laten zien hoe serieus je bent. En reden genoeg voor de vrouw om zo’n ontboezeming niet altijd te geloven.

Televisiekijkers die Boer zoekt vrouw als een experiment beschouwen kunnen niet alle feiten met zekerheid vaststellen (wie gaat er wanneer voor het eerst met wie naar bed?) En het lijkt er niet op dat de verliefde mannelijke boeren uit zijn op seks. Toch maar weer kijken volgende week. In naam van de wetenschap.