Van bezit naar toegang en ervaring

Nog nooit waren muziek en film zo aanwezig in het dagelijks leven als nu. Nooit speelden er zo veel mensen computerspellen. En toch dalen de verkopen van cd’s , dvd’s en games gestaag. Waarom?

De digitale toekomst breekt aan. Een wereld waarin niemand meer fysieke dragers met muziek, films of games bezit. En zelfs harddrives zeldzaam worden. Want we krijgen steeds meer toegang tot centrale databases, via YouTube, Spotify of duizend andere internetsystemen. Toegang tot elke film of elk liedje, zo vaak en wanneer we maar willen.

In het jargon van alle grote technologiebedrijven heet dit the cloud: een database die altijd boven ons hangt. Games spelen we via internetbrowsers, muziek en film vissen we uit de database.

Mediaconsumptie verschuift, kortom, van een systeem van ‘ownership’ (eigendom) naar ‘access’ (toegang). Aantrekkelijk gevolg: entertainmentproducten bekijken zonder ze te bezitten is een stuk goedkoper. En het verschil in kwaliteit, zoals bij muziek, nemen we op de koop toe.

Betalen doen we nog wel, maar voor gebruiksgemak en ervaringen. De andere trend is van bezit naar ervaring. Verkopen van cd’s en dvd’s dalen, maar het bioscoopbezoek breekt records, het gemiddeld aantal bezoekers van popconcerten is in vijf jaar tijd met 50 procent gestegen en Lowlands was nog nooit zo snel uitverkocht.

Volgens technologiefilosoof Kevin Kelly van het tijdschrift Wired moeten we deze ontwikkeling omarmen. Toegang is beter dan eigendom, betoogt hij. Want kiezen of je iets wilt bezitten, is een veel ingewikkeldere keuze dan bedenken of je iets wilt lezen, spelen of zien.

Het is net als met autowegen, schreef hij in 2009. „Ik gebruik elke dag wegen, die ik niet bezit. Als ik de wegen wel zou bezitten, bedienden ze me op precies dezelfde manier. Met als verschil dat ik ze ook nog moest onderhouden.”