Oer-Spartaan, bijgenaamd De Oude Schicht

Tonny van Ede was een clubicoon. Hij heette ‘De Oude Schicht’, naar de auto van Heer Bommel.

Op zijn elfde werd hij lid en op zijn 86ste jaar zat hij nog altijd op de tribune van het Kasteel. Vanavond niet. Dan zal het, voor de aanvang van de wedstrijd Sparta-Telstar, één minuut doodstil zijn en zullen er fakkels voor hem worden aangestoken. Zijn vrouw en trouwe metgezel Gonny zal er wel zijn, bij het eerbetoon aan Tonny van Ede, die deze week is overleden.

Van Ede, geboren op 22 december 1924, mag een oer-Spartaan worden genoemd. Al werd zijn voetballoopbaan op juniorenleeftijd onderbroken doordat hij in de Tweede Wereldoorlog te werk werd gesteld in Duitsland. Hij wist te vluchten en sloot zich aan bij de Irene-brigade in Engeland.

In 1947 drong Van Ede door tot het eerste elftal van Sparta, waarvoor hij ruim 500 wedstrijden zou uitkomen. Hij ontpopte zich tot een snelle rechtsbuiten. Hij verwierf er de bijnaam ‘De Schicht’ mee en omdat hij tot op hoge leeftijd in het eerstel zou meedraaien, later ‘De Oude Schicht’ – vrij naar de auto van Olie B. Bommel. Tweemaal speelde hij ook voor het Nederlands elftal en veel vaker voor het toen nog bestaande Nederland B.

Hoogtepunt in zijn carrière was het landskampioenschap dat Sparta in 1959 behaalde, gevolgd door de KNVB-beker in 1962, die de inmiddels 37-jarige aanvoerder Tonny van Ede in ontvangst nam.

In het bijzonder twee doelpunten van Van Ede zullen voor eeuwig in de Spartaanse annalen vermeld blijven. In 1949 maakte hij het enige doelpunt bij ZFC in Zaandam, waardoor Sparta behouden bleef voor de eerste klas en de Coolsingel volstroomde.

Het andere doelpunt viel in Glasgow, Schotland. Sparta was in 1960 doorgedrongen tot de kwartfinale van de Europa Cup. Dat was in die jaren, toen het Nederlandse voetbal internationaal nog weinig voorstelde, een ongebruikelijke prestatie. Thuis verloren de Rotterdammers met 3-2 van Glasgow Rangers. De return had plaats op Ibrox Park, voor 83.000 toeschouwers. Van Ede maakte het enige doelpunt. De daardoor noodzakelijke beslissingswedstrijd werd in Londen gespeeld. De Rangers wonnen met 3-2.

Tonny van Ede legde een clubtrouw aan de dag die heden ten dage in het betaald voetbal hoogst uitzonderlijk is. Nimmer verliet hij Sparta. In 1962 werd hij erelid, in 2008 werden hij en zijn medespelers van toen nog eens gehuldigd voor het kampioenschap van 1959 en in 2010 werd op het Kasteel de hoofdtribune naar hem vernoemd. Hij bleef de wedstrijden bezoeken, in het gezelschap van bekende Spartasupporters als Jules Deelder en Hugo Borst.

Daar, bij het Sparta-stadion, werden vanochtend bloemen, rood-witte sjaals en andere attributen neergelegd. In de Ridderzaal van het Kasteel kunnen Spartanen en anderen woensdag afscheid nemen van Tonny van Ede.