‘Turken juichen helemaal niet om visumplicht’

Turken die naar Nederland reizen hoeven geen visum meer aan te vragen. Dit nieuws heeft in Turkije geleid tot grote vreugde, schrijft Trouw. Op Turkse televisiezenders zouden mensen opgeroepen worden om zonder visum op reis te gaan. Bram Vermeulen correspondent in Turkije voor NRC Handelsblad, spreekt de euforie in het land tegen:

“Het is niet zo dat er een oproep is gedaan. De Turken zijn er niet wild van geworden. Op de Turkse televisie heeft men het erover gehad, maar dat was meer in de trant van ‘je kan het proberen’. Al hebben ze niet vermeld dat het alleen voor ondernemers geldt. Het consulaat heeft laten weten dat het gewoon ‘business as usual’ is en dat er een visum aangevraagd moet worden “

Het dagblad trok de conclusie dat Turken geen visum meer hoeven aan te vragen naar aanleiding van een uitspraak van de rechtbank in Haarlem. Die oordeelde maandag dat Turken die naar Nederland reizen geen visum meer hoeven aan te vragen. Een Turkse ondernemer spande in Haarlem de zaak aan. De man, die al een tijd in Nederland woonde en werkte, werd in 2009 aangehouden toen hij na een kort verblijf in Turkije zonder visum terugkeerde in Nederland.

Volgens de Haarlemse rechter had dat niet gemogen, schrijft Trouw. Diens uitspraak is gebaseerd op een vonnis van het Europese Hof van Justitie uit begin 2009. Hier stelde het Hof twee Turkse vrachtwagenchauffeurs in het gelijk die bezwaar maakten tegen het feit dat ze telkens een visum moesten aanvragen als ze met hun vrachtwagen naar Duitsland reisden. Het Hof oordeelde dat Turkse zelfstandigen en dienstverleners die in Duitsland willen werken, geen visum nodig hebben.

Na de uitspraak in 2009 was het al onduidelijk wat de gevolgen waren voor Nederland. Het Europese Hof verwees in zijn oordeel namelijk naar een verdrag uit 1973. Hierin staat dat de landen die het ondertekenden, waaronder Nederland, de vrije vestiging en vrije arbeid van Turken niet verder mochten beperkt dan al wettelijk vastgesteld was. Dat betekent dat als er toen geen visumplicht voor Turken was, die er nu ook niet is.

In 2009 beloofde toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen tijdens een spoeddebat te onderzoeken hoe de situatie in 1973 was. Echter, toen de zaak van de Turkse ondernemer in behandeling ging, was er volgens Trouw nog steeds geen duidelijkheid.

Pas op 28 januari stuurde de minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken) en Leers (Immigratie en Asiel) een brief naar de Tweede Kamer waaruit bleek dat in 1973 er wel degelijk een visumplicht gold voor Turken. Daardoor heeft de uitspraak van het Europees Hof geen gevolgen voor Nederland. De brief kwam echter te laat om nog van invloed te zijn in de Haarlemse rechtszaak.

Volgens juridisch redacteur Folkert Jensma is de kwestie over de visumplicht met de brief niet opgelost.

“Het is niet zeker of er de visumplicht geldt voordat er in hoger beroep door de Raad van State over geoordeeld is. Dan pas is het onherroepelijk duidelijk hoe het zit. Het Nederlandse consulaat in Turkije heeft de brief van 28 januari gehad, dus daar zullen Turken nog steeds een visum aan moeten vragen. Wie zonder reist, loopt een behoorlijk risico.”

Minister Leers laat weten in hoger beroep te willen gaan tegen de uitspraak van de Haarlemse rechtbank: “We gaan in hoger beroep. Uitspraak EU-hof heeft geen gevolgen voor Nederland. De uitspraak in Haarlem gaat tegen die conclusie in.”