Fuseren om te blijven concurreren

NYSE Euronext en Deutsche Börse gaan samen om te kunnen blijven concurreren.

Traders on the floor of the New York Stock Exchange are seen during the last trading session at the Broad Street location, before locating to the market's expanded Wall Street quarters in 1903. (AP Photo)
Traders on the floor of the New York Stock Exchange are seen during the last trading session at the Broad Street location, before locating to the market's expanded Wall Street quarters in 1903. (AP Photo) ASSOCIATED PRESS

Jarenlang is de gevel van de New York Stock Exchange in zuidelijk Manhattan bedekt door een enorme Amerikaanse vlag. De Stars and Stripes omspanden na september 2001 de klassieke pilaren van het historische pand op de hoek van Broad Street en Wall Street.

De effectenbeurs, die na de terreuraanslag op het World Trade Center in het financiële hart van de VS vier dagen sloot, groeide uit tot een symbool van nationale onverwoestbaarheid – de kroon op een rijke historie als Amerikaans financieel centrum, die meer dan twee eeuwen terugvoert.

Kan een icoon met een dergelijke emotionele waarde in de VS worden verkocht aan een buitenlandse bieder? Dat is de wens van het moederconcern van de beurs van New York, NYSE Euronext, en Deutsche Börse, eigenaar van de aandelenbeurs van Frankfurt.

Het Duitse bedrijf en NYSE Euronext, waartoe ook de beurs van Amsterdam behoort, werden het deze week eens over een fusie tot de grootste beurzenexploitant ter wereld. De combinatie krijgt twee gelijkwaardige hoofdvestigingen, Frankfurt en New York. Maar Deutsche Börse krijgt 60 procent van de combinatie in handen, en benoemt een meerderheid van de bestuurders.

Doel van de samenvoeging is beter te kunnen concurreren met alternatieve vormen effectenhandel, waaronder handel door banken en beleggingsmaatschappijen buiten de beurzen om via particuliere dark pools. Die heeft het marktaandeel van conventionele effectenbeurzen sterk onder druk gezet.

„Deze fusie is een aantrekkelijke oplossing voor de uitdagingen waar we voor staan”, zei Duncan Niederauer, bestuursvoorzitter van NYSE Euronext, die dezelfde functie zal krijgen bij de nieuwe combinatie, tijdens de presentatie van het fusieplan in New York.

Ondanks de rationele argumenten knelt het aan Amerikaanse zijde. Enerzijds wordt de transactie uit strategisch oogpunt gezien als een stap die ervoor zal zorgen dat New York een leidende positie behoudt in de internationale financiële sector. Maar anderzijds klinkt het alsof de New York Stock Exchange, een boegbeeld van Amerikaanse economische trots, wordt verkocht aan de Duitsers. En daar hebben sommigen het moeilijk mee.

„Wij vinden het een goede en logische deal”, aldus Joseph Greco, een beurshandelaar van Meridian Equity Partners, tegen het persbureau Bloomberg. „Een zorg is alleen dat NYSE Euronext wordt ondergewaardeerd. Toen de voorwaarden bekend werden, reageerden handelaren koel. Er is de nationale kwestie: iedereen heeft het erover welke vlag straks hangt aan de voorgevel van het gebouw.”

Ook de invloedrijke Democratische Senator Chuck Schumer van New York is sceptisch. Hij suggereerde dat ‘New York’ voorop moet komen in de naam van de nieuwe combinatie, wil de samenvoeging de zegen krijgen van de politiek.

Dus niet ‘DB NYSE’, een optie die de ronde deed. „De New York Stock Exchange is de bakermat van het Amerikaanse kapitalisme”, aldus Schumer. „Het is een symbool van nationaal prestige, een merk dat niet mag lijden onder deze fusie.”

Ondanks de vurige verdediging van het nationale icoon wijst het fusieplan evenwel op een onontkoombaar feit: New York heeft de laatste jaren aan invloed ingeboet. Beurzen in opkomende landen dingen direct mee naar beleggers. Elektronische handel en handel door minder gereguleerde, particuliere partijen hebben de handel meer verspreid en de beurs minder relevant gemaakt. En beleggen is in steeds mindere mate een kwestie geworden van koop en verkoop van aandelen van beursgenoteerde bedrijven, en meer van handel in opties en andere derivaten.

Het marktaandeel van de aandelenbeurs van New York is in de afgelopen jaren dan ook gestaag gedaald. Van de handel in aandelen van bedrijven met een notering aan NYSE, voerde de beurs vorige maand slechts 34 procent van de transacties uit. Eind 2007 was dat aandeel nog 56 procent; in 2005 verliep ongeveer 80 procent van de handel in aandelen via de beurs. Het aantal beursgangen is sinds de jaren ’90 ook sterk afgenomen.

„De New York Stock Exchange is weliswaar symbool voor het Amerikaanse financiële stelsel”, zegt Richard Sylla, financieel historicus aan New York University. „Maar door de komst van technologieën is de beursvloer bijna prehistorisch geworden. Handel vindt nu plaats op andere markten, andere beurzen in de wereld, en mensen sluiten deals buiten de beurzen om, om geld te besparen. Al die ontwikkelingen hebben de invloed van de beurs, en de invloed van New York als financieel centrum, verminderd.”

Ook de marktwaarde van NYSE Euronext heeft geleden onder die daling in aanzien. Van meer dan 100 dollar in 2007 is de koers teruggelopen met 56 procent, tot minder dan 40 dollar nu. Zo werd het bedrijf een overnameprooi.

Topman Niederauer benadrukte deze week dat de samenvoeging „geen overname is van de beurs van New York”, maar „een fusie van gelijken”. De eigendomsverhouding in het voordeel van Deutsche Börse is „een weerspiegeling van de marktwaarde” van de partners. Hij zal het nog vaak moeten herhalen om de fusie de komende maanden te verkopen.

Overigens is er, vanuit Amerikaans perspectief, ook een lichtpunt: omdat Deutsche Börse voor een aanzienlijk deel in handen is van Amerikaanse aandeelhouders, zal de nieuwe combinatie voor meer dan 50 procent in bezit komen van Amerikaanse investeerders. Daarom wordt ook in Frankfurt door sommigen getwijfeld of de invloed over de gekoesterde nationale beurs wellicht uit handen wordt gegeven.