Er broeit iets in Marokko: #feb20

Moroccan people gather to show their solidarity with the Egyptian protesters, following the resignation of President Hosni Mubarak, during a protest in Rabat, Morocco, on Friday, Feb. 11, 2011. At centre women hold banner which reads ''Knock down dictator, hurray democracy''. (AP Photo/STR)
Moroccan people gather to show their solidarity with the Egyptian protesters, following the resignation of President Hosni Mubarak, during a protest in Rabat, Morocco, on Friday, Feb. 11, 2011. At centre women hold banner which reads ''Knock down dictator, hurray democracy''. (AP Photo/STR) Een demonstratie uit solidariteit met Egypte in Rabat, 11 februari. Foto AP

De temperatuur loopt langzaam op in Marokko. De revolutie staat er in de steigers. De lijst met eisen is gemaakt, de betogers worden verzameld en er staan cirkeltjes in de agenda’s rond aanstaande zondag: #feb20.

Er circuleert een video op internet waarin de wensen van de ‘Vrije Beweging van Jongeren’ worden neergelegd. De campagne voor antiregeringsbetogingen in Marokko is daarmee van start gegaan. Ook op twitter wordt druk opgeroepen tot demonstraties, onder de hashtag #feb20. In Nederland vindt de oproep gehoor bij onder anderen politicus Tofik Dibi, zelf van Marokkaanse komaf, die op twitter zegt er graag bij te willen zijn. Met bijna tienduizend volgers gaat dat niet onopgemerkt.

De wensen zijn bekend
Het wensenlijstje van de vijftien Marokkanen in de, afgezien van het geluid, professioneel ogende video is inmiddels bekend in de Arabische wereld, na de revoluties in Tunesië en Egypte, en de huidige protesten in Algerije, Jemen, Libië en Bahrein. Ze willen gelijke behandeling voor iedereen, ze zijn tegen de verstikkende corruptie en hekelen de hoge voedselprijzen en het gebrek aan werk. Opvallend is dat niemand iets zegt over de sinds 1999 regerende koning Mohammed VI.

De video met Engelse ondertiteling is op moment van schrijven nog niet erg vaak bekeken, maar bij de volledig Arabische variant staat de teller al op een kwart miljoen.

Een afspraak met verandering
Ook op Facebook wordt de revolte aangevuurd. De groep ‘Mouvement du 20 Février‘ heeft inmiddels meer dan 8300 leden. Op de pagina worden de oproepvideo’s verspreid en geven ze tips hoe de revolutie zo succesvol mogelijk aan te pakken. Zo moet geweld vermeden worden en moeten foto’s en video’s zo snel mogelijk worden gedeeld, zodat de wereld weet wat er gebeurt. Bovendien worden religieuze slogans afgeraden, zodat er geen frictie ontstaat tussen verschillende groeperingen. De gemeenschappelijke vijand spint er immers garen bij als de betogers verdeeld zijn. “Wij hebben de twintigste een afspraak met verandering,” schrijft iemand er.

De juiste ingrediënten voor  een felle brand
In El Pais schrijft José Ignacio Torreblanca (verbonden aan de Europese raad voor buitenlandse relaties) dat de temperatuur hoog kan oplopen in Marokko. 82% van de werklozen is onder de 29 jaar oud . Bovendien merken die weinig van de groei die het land de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. Banen worden gecreëerd in de publieke sector, en hoogopgeleiden krijgen weinig kansen. Combineer dat met corruptie, gebrek aan persvrijheid, een bevolking waarvan eenderde onder de armoedegrens leeft en de twijfelachtige eer die de koning heeft verworven als op zes na rijkste vorst van de planeet (hij verdubbelde zijn vermogen te midden van de wereldwijde economische crisis), en alle ingrediënten voor een felle brand zijn daar, schrijft Torreblanca.

Een Marokkaanse rap ter ondersteuning van de revolutie:
http://www.youtube.com/watch?v=L2AIookJVb4

Marokkaanse regering zoekt naar oplossingen
Premier Abbas El Fassi heeft al gesproken met de leiders van de grootste politieke partijen in Marokko over hoe de demonstratie op 20 februari moet worden aangepakt, schrijft Reuters. De premier zou beloofd hebben dat voor ‘sociale, economische en politieke kwesties’ een uitweg wordt gezocht. Volgens een woordvoerder zijn de eisen van het dreigende protest bekend bij de regering. Ze zouden zelfs allang op de agenda staan. “We luisteren, en we luisteren niet alleen: we zoeken naar oplossingen.”

Gert van Langendonck, NRC-correspondent in Marokko, zegt dat de stellingname van de Marokkaanse regering een reden kan zijn dat de protesten in Marokko niet zo fel zullen zijn als die in Tunesië of Egypte.

“De regering zegt hier: doe maar. Protesteer maar. Dat is het bewijs dat wij een vrij land zijn, waar demonstreren gewoon mag. Het risico dat betogingen hier in geweld zullen uitbarsten is niet zo groot. Bovendien zijn de omstandigheden heel anders dan in die andere landen. Hier is bijvoorbeeld wel een beperking op de persvrijheid, maar zeker niet vergelijkbaar met hoe dat in Tunesië was.” - Gert van Langendonck

In Rabat werd op 12 februari een voorschot genomen op de demonstraties die de 20e op de agenda staan. Foto AP / Abdeljalil BounharIn Rabat werd op 12 februari een voorschot genomen op de demonstraties die de 20e op de agenda staan. Foto AP / Abdeljalil Bounhar

‘Geen Europese strategie’
De Arabische revoltes hebben ook hun uitwerking in Europa, getuige de aankomst van duizenden Tunesiërs op het Italiaanse eiland Lampedusa. De Britse schrijver Timothy Garton Ash richt daarom zijn pijlen op Europa, in The Guardian. Volgens Ash hebben Europese landen als Spanje geen strategie voor hoe om te gaan met de veranderingen aan de overkant van de Straat van Gibraltar. Het Spaanse beleid zou enkel gebaseerd zijn op angst voor meer immigranten. Erger nog, schrijft Ash, is Frankrijk. Dat in plaats van geen strategie, een slechte strategie heeft. Als voorbeeld noemt hij de ‘Unie voor het Middellandse Zeegebied‘ die Sarkozy oprichtte, samen met niemand minder dan Hosni Mubarak. Om over Berlusconi en zijn ‘interesse‘ in de Maghreb (de Marokkaanse nachtclubdanseres Karima El Mahroug) maar niet te beginnen.

Volgens Ash is een mogelijkheid een soort ‘Marshallplan‘ voor de Arabische wereld. Maar, betoogt hij, de nu toch al door een crisis in de eurozone sterk aangetrokken broekriem biedt daar weinig ruimte voor. Ash is zacht gezegd skeptisch over de reactie van Europa op de ‘Arabische 1989’ en hij is bang dat die fout zich uiteindelijk kan gaan wreken op de straten van Europa.

Een tikkende tijdbom in Casablanca
In NRC Handelsblad schrijft auteur Hassan Bahara vandaag dat de Nederlandse ambassadeur in Rabat, Jos van Aggelen, meent dat het vooral Marokkanen in het buitenland zijn die achter ‘#feb20‘ zitten. Een grootscheepse revolte in Marokko zit er niet in, denkt Bahara. Hij sprak met Marokkanen die helemaal geen revolte willen. Ze geven de voorkeur aan geleidelijkheid in plaats van radicale omwenteling.

Toch hoort hij dat er een tijdbom tikt in zijn geboorteland. Bij een wandeling in Casablanca meent hij woede te ontwaren in de ogen van de jonge, werkeloze mannen op de terrasjes, de mannen die op 20 februari de toorts van Egypte over zouden moeten nemen.