Religie mag, onverdoofd ritueel slachten niet

De Tweede Kamer behandelt morgen het wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren om onverdoofd ritueel slachten te verbieden. Dat wordt de hoogste tijd, vindt Marianne Thieme.

Jaarlijks worden in ons land miljoenen dieren op middeleeuwse wijze geslacht.

Runderen, geiten en schapen worden eerst met een kantelapparaat op hun zij of rug gedraaid. Dit levert de dieren veel stress op.

Dan wordt de halssnede uitgevoerd. Die hoort te geschieden in één of twee vloeiende halen, maar bij koosjer slachten zijn er gemiddeld 3,2 halen nodig en bij halal slachten zelfs 5,2. Dan nog is bij één op de tien dieren de halsslagader niet of slecht doorgesneden.

De Israëlitische, rituele slacht veroorzaakt zo mogelijk nog meer leed, omdat volgens de overlevering de slachter geen druk mag uitoefenen op het mes. Het doorsnijden van de hals van een groot rund wordt hierdoor een langdurige en voor het dier ondraaglijke ervaring.

Vervolgens worden de stervende dieren uit het kantelapparaat gehaald en opgehangen boven een bak, opdat ze ‘verbloeden’. De periode tot het optreden van bewustzijnsverlies kan bij runderen en schapen oplopen tot twee minuten.

Uit onderzoek van de Wageningen Universiteit bleek dat het vastzetten en kantelen al veel stress veroorzaakt. De halssnede zelf is, gezien het grote aantal pijnreceptoren in de halsstreek, zeer pijnlijk. Het is pijn die de dieren niet kunnen uiten, omdat ook de luchtpijp is doorgesneden. Het is niet uitgesloten dat runderen na de halssnede nog lang bij bewustzijn blijven, doordat hun hersenen, anders dan bij schapen en pluimvee, van bloed worden voorzien door de arteria vertebralis.

Er zijn dus goede redenen om dieren te verdoven, maar onverdoofd ritueel slachten is in Nederland bij uitzondering op de wet toegestaan. De algemene regel luidt: „Het slachten van dieren vindt plaats na voorafgaande bedwelming omdat daardoor met de grootste mate van zekerheid wordt voorkomen dat dier lijdt door pijn of stress.” Op basis van artikel 6 van de Grondwet is echter bepaald dat dieren ook volgens de Israëlitische of islamitische traditie geslacht mogen worden, zonder verdoving en dus met alle pijn en stress van dien.

Deze uitzondering is onacceptabel. De weinige rechten die de dieren hier na lange strijd van dierenbeschermers hebben verworven, worden hun ontnomen op grond van religie en traditie. Het kabinet heeft de regels voor ritueel slachten daarbij zo verruimd dat ons land zich heeft ontwikkeld tot een grootexporteur van halalvlees.

Ritueel slachten is elders niet zo soepel geregeld als in Nederland. In andere landen worden niet zo gemakkelijk uitzonderingen gemaakt op de wet. Zelfs in sommige islamitische landen kan niet altijd – betaalbaar – onverdoofd geslacht vlees worden gekocht. Daarom wordt een belangrijk deel van de in Nederland onverdoofd geslachte dieren geëxporteerd.

Nu al wordt in een groot deel van alle Nederlandse slachterijen onverdoofd geslacht. Niet al dat vlees belandt in de schappen als halal- of koosjer vlees.

Ook het biefstukje uit uw lokale supermarkt kan afkomstig zijn van een dier dat zonder verdoving is geslacht. In het productieproces is het niet altijd praktisch uitvoerbaar om onderscheid te maken tussen dieren die met of zonder verdoving geslacht zijn. Daarom krijgen de dieren het nadeel van de twijfel. Dan maar allemaal het mes op de keel.

Overwegingen van politieke correctheid en vermeend respect voor mensen met een andere cultuur of religie maakten dat tot nu toe werd vermeden om iets te zeggen over de onaanvaardbare manier waarop dieren ritueel worden geslacht.

Dat is onterecht. De tijd is rijp om deze dierenmishandeling niet langer te negeren uit beleefdheid of discretie. Het past niet langer om ‘vrijheid van godsdienst’ te laten prevaleren boven welzijn van dieren. Het onverdoofd ritueel slachten van dieren is inmiddels geheel of gedeeltelijk verboden in Spanje, Luxemburg, Finland en (delen van) Oostenrijk, Zwitserland, Noorwegen en Zweden.

Overigens verkoopt Albert Heijn gecertificeerd halalvlees waarvan de producent verklaart dat de dieren verdoofd geslacht zijn. Zelfs wanneer enig religieus voorschrift van een bepaalde stroming zich daartegen zou verzetten, is een verbod niet in strijd met artikel 9 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens, heeft het Europees Hof bepaald.

De vrijheid tot het uitvoeren van religieuze riten houdt op als daardoor mens of dier leed ondervindt. Daarom moeten alle slachtmethoden worden verboden waarbij de dieren omwille van culturele of religieuze gewoonten niet verdoofd worden.

Marianne Thieme is fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren.