Supergaaf - en een dubbele streep onder de problemen

Ireen Wüst won na een periode vol tegenslagen haar tweede wereldtitel allround.

De schaatsster van TVM rijdt zichtbaar beter dan de afgelopen jaren.

Samen met ploeg- en generatiegenoot Sven Kramer leek ze na haar eerste wereldtitel op weg om voor jaren te heersen. Maar toen schaatsster Ireen Wüst in februari 2009 samen met Kramer in de auto naar een wedstrijd in het Duitse Erfurt reed, was Kramer een groot kampioen en zat Wüst in een diep dal na weer een mislukte skate-off. Haar lichaam deed niet meer wat ze wilde. „In mijn hoofd was ik drie slagen verder dan met mijn benen”, zei ze vorig jaar. „Op een gegeven moment woog ik nog maar 57 kilo.” Erger werd het toen haar lichaam invloed kreeg op de geest en ze angst kreeg om wedstrijden te rijden.

„Zo ver ben ik nou ook weer niet weg geweest hoor”, zei Wüst lachend in het Canadese Calgary in de nacht van zondag op maandag nadat ze net haar tweede wereldtitel had gewonnen. En ze somde vlot haar rijtje klasseringen bij het WK allround op: „tweede, derde, derde”. Een strijd opgeven is voor haar geen optie, sinds ze haar vader in 1997 had zien uitvallen in de laatste Elfstedentocht. Ze vocht zo hard dat haar lichaam het niet meer aankon, maar nog harder om weer uit het dal te komen. Met vorig seizoen olympisch goud in Vancouver op de 1.500 meter als beloning. „Daarmee zette ik een streep onder de problemen.” En met haar wereldtitel van zondag? „Een dubbele streep met een uitroepteken.”

Intense omhelzingen met haar ouders, in tranen naast de baan, en haar coaches Gerard Kemkers en Bart Veldkamp. Wüst was direct na het behalen van haar tweede wereldtitel allround domweg gelukkig in de Olympic Oval van Calgary, waar haar grote voorbeeld Yvonne van Gennip in 1988 drie gouden medailles won. „Dit is zo’n bevrijding”, jubelde zaakwaarnemer Ron Mulder in de catacomben. „De bevestiging, na lastige tijden.”

Natuurlijk was de wereldtitel van hoge kwaliteit. Voor het eerst sinds vier jaar reed Wüst (24) weer persoonlijke records op de hooglandbaan waar altijd snelle tijden worden gereden – Calgary ligt ruim 1.000 meter boven de zeespiegel. Met een tijd van 3.58,01 op de drie kilometer schakelde ze de Canadese Christine Nesbitt (4.03,44) al op de eerste dag praktisch uit voor de titel. Haar prachtige zege op de 1.500 meter in 1.52,59, net geen persoonlijke toptijd, was titelverdedigster Martina Sáblíková (1.55,61) te machtig. En in een rechtstreeks duel op de afsluitende vijf kilometer viel de Nederlandse zo hard aan, dat de Tsjechische stayer al kansloos was voordat ze een paar ronden voor de finish ten val kwam. Met 6.55,85 verbeterde Wüst opnieuw een persoonlijk record en kwam ze in het eindklassement tot een voorsprong van liefst 1,6 wedstrijdpunt op Nesbitt. Sáblíková bleef ver daarachter – met val – de Nederlandse Marrit Leenstra nog wel voor op de derde plaats.

Misschien wel meer dan haar snelle tijden in Calgary telde voor de tweevoudig olympisch kampioene Wüst het lange carrièrepad dat leidde naar het succes in Canada. „Mijn eerste titel was zo overweldigend in een vol Thialf”, vergeleek Wüst haar zege na afloop met de wereldtitel in 2007. „Maar dit is ook supergaaf, voor de tweede keer winnen, na alles wat ik heb meegemaakt.” Coach Kemkers benadrukte hetzelfde. „Heerenveen was destijds drie dagen feest met al dat publiek. Maar de route van Ireen is al zes jaar lang een heel bijzondere. Mooi dat we nu het klusje weer klaren en opnieuw het WK allround winnen.”

Daar liep zaakwaarnemer Mulder weer langs, die haar begeleidt sinds ze als junior uit Brabant naar Heerenveen verhuisde. „Bevrijding”, riep hij Wüst toe, terwijl ze haar verhaal deed. En daar was de volgende omhelzing.

De bevrijding waar zaakwaarnemer Mulder over sprak, was met het oplossen van haar fysieke problemen vorig seizoen nog niet voltooid. De aanloop naar Vancouver was vol stress, door mindere prestaties van TVM. De sponsor sprak openlijk over opheffen van het vrouwelijk deel van de ploeg. Daarbij leidde haar toenmalige relatie met shorttrackster Sanne van Kerkhof tot ongewenste publiciteit. Zelfs haar familie was niet op de hoogte van de strijd die ze voerde. „Ze wisten niet dat ik al een half jaar bezig was met een psycholoog”, vertelde ze onlangs in het blad Helden. De prestaties op het ijs waren wisselend, vloeiend ging het nooit. Pas na het goud viel alles ook mentaal op z’n plaats en kwam de loutering. Meisje werd vrouw, beaamde ze in een eindejaarsinterview met de NOS.

Vlak voor het seizoen volgde onverwachts een operatie, maar daarvan herstelde ze snel. In het schaatsjaar dat Kramer door een blessure wegviel, werd Wüst de vaandeldrager van de nieuwe TVM-ploeg. Ze schaatst zichtbaar beter en losser dan de afgelopen jaren. „Ireen ging altijd voorover hangen”, zegt assistent-coach Veldkamp, die veel invloed heeft op technisch gebied. „Nu gaat ze weer goed ‘zitten’ om te schaatsen.”

Het in de breedte zwakke WK bij de vrouwen kreeg zo een sterke kampioene, die met haar tweede wereldtitel allround op gelijke hoogte komt met Stien Baas-Kaiser. Alleen Atje Keulen-Deelstra haalde voor Nederland meer wereldtitels: vier. Of Ireen Wüst dat aantal ook ambieert? „Doe maar vijf”, lachte ze gisteravond. Bij de WK afstanden in Inzell, half maart, acht ze vier keer goud mogelijk, en de magische grens van 1.50 minuut op ‘haar’ 1.500 meter gaat er heus ook nog weleens aan. Onverzadigbaar en net zo gretig als vroeger. Maar dan anders.