Samen sparen voor een zwembad of concert

De crowdfundingsite www.voordekunst.nl, die 100 dagen geleden begon, maakt vandaag de eerste balans op.

Het duo Miktor & Molf is de eerste die via www.voordekunst.nl zijn financiering bij elkaar kreeg. Binnen zeventien dagen werd via de site 4.195 euro verzameld voor het ‘Miktor & Molf Pool Project’: een sculptuur in de vorm van een zwembad, dat op het NDSM-terrein in Amsterdam komt te staan. Het geld kwam van particulieren, maar ook van Redbull en Nike.

„Zonder voordekunst was het ons misschien ook gelukt het geld bij elkaar te krijgen, maar zeker niet zo snel”, zegt de helft van het duo, Mick Johan (31). „De website is een geloofwaardig platform, wat met name voor bedrijven belangrijk is.” Het Amsterdamse Fonds voor de Kunst (AFK), dat voordekunst lanceerde, gaf de initiële bijdrage van 3.305 euro, daarna kon iedereen bijtekenen. Het ‘pool project’ trok 55 donateurs.

De site voordekunst, die geld verzamelt voor kunstprojecten, begon in november en heeft nu de eerste balans opgemaakt. In totaal werd 66.081 euro opgehaald, waarvan 16.430 voor ArtCore 2010, een uitwisseling met Kosovaarse kunstenaars, en 6.355 voor Analog Beamer: de audiovisuele openingsceremonie van de Museumnacht. Het fonds selecteert de projecten en draagt zo’n 40 procent bij, de ‘crowd’ doet de rest.

Er lopen nog vijf projecten, zoals ‘Het Concertgebouworkest meets Patrick Watson’: een treffen tussen de Canadese singer-song schrijver Watson en het orkest. Voor 25 euro krijg je naamsvermelding in het programmaboekje en voor 10.000 euro 50 kaarten plus gebruik van de foyer of spiegelzaal voor een privéontvangst. Met nog 45 dagen te gaan is 46.437 euro gedoneerd; 69 procent van het benodigde. Dit project is een idee van Entrée, de jongerenafdeling van het Concertgebouw.

Roy Cremers (28), initiatiefnemer van voordekunst: „Tot nu toe zijn de deelnemende kunstenaars twintigers en dertigers. Het zijn kunstenaars die een andere taal spreken, die de kunst van het vragen beheersen.” Om op de site te mogen staan, moeten ze in een filmpje uitleggen wat hun project is en waarom het steun waard is. Cremers heeft vijf tips: maak het persoonlijk; wees realistisch; durf te vragen; gebruik je netwerk; maak duidelijk waarin je je onderscheidt. En een tip voor zichzelf: urgentie tonen. „We merken dat het goed is niet te veel tijd te geven aan de kunstenaars en de donateurs. Er moet een deadline zijn.”

Crowdfunding past binnen het streven van het kabinet naar meer particulier geld voor de kunsten. „Dit is ‘een’ maar niet ‘het’ antwoord’’, zegt Cremers. „Het gaat vooral om draagvlak creëren voor het besteden van publiek geld; verantwoorden waar dat naar toe gaat. Dat is voor veel kunstenaars nog een vreemde mindset. Ze moeten meer kijken als marketeer.’’

Voordekunst werd opgericht met geld uit het innovatiefonds van het ministerie van OCW: 190.000 euro. De jaarlijkse organisatiekosten zijn geraamd op 140.00 euro. Het AFK staat dit jaar garant, maar hoopt dat meer private en publieke partners dit gaan dragen.

Aanvankelijk ging voordekunst in zee met crowdfundsite SellaBand die de techniek zou leveren. Maar SellaBand ging vorig jaar failliet. Cremers: „De les was: niet te veel projecten tegelijkertijd en gooi het niet open voor iedereen maar maak zelf een selectie.” Een les is ook: sociale netwerken zijn belangrijk. Hoe meer de kunstenaars zelf bijeen brengen via Facebook, Twitter of Hyves, hoe beter. Cremers: „Miktor & Molf hadden de laatste dag nog 1.000 euro nodig. Met een Twitter- en Facebookbombardement lukte dat.”

Nu de pilotfase achter de rug is, kunnen vanaf 1 maart meer projecten op de site. Iedereen kan een project aanmelden en hoort binnen enkele dagen of dat wordt toegelaten. De ambitie is landelijk te gaan. Voordekunst hoopt op samenwerking met bedrijven, fondsen van banken, maar ook met de zeven rijksfondsen – van Mondriaanstichting tot Filmfonds. Die zijn inmiddels bezig met een eigen crowdfundingproject.

Op de vraag waarom ze zich niet aansluiten bij voordekunst, zegt Gitta Luiten, directeur van de Mondriaan Stichting: „We hebben een aantal keer met voordekunst gesproken, maar wij willen een breder project, met ook amateurkunst en erfgoed. En wij vinden dat iedereen zich moet kunnen aanmelden, zonder kwaliteitstoets vooraf van ons.’’

Cremers vindt het jammer dat de fondsen niet meedoen. „Wij staan open voor samenwerking en hebben geen voorwaarden gesteld. De sector is al niet zo groot. Laten we onze krachten bundelen.”