Op avontuur met Adam in het Hof van Eden

Games met een religieus of levensbeschouwelijk thema winnen aan populariteit.

Ze zijn vaak gemaakt omdat een bijbelverhaal een mooi uitgangspunt vormt.

Titel: Zondeval Het religieuze onderwijs in de christelijke scholen maakte veelvuldig gebruik van kleurige schoolplaten met bijbelse taferelen. B. Horsthuis Papier, Nederland, 1950. Bijbels Museum, Amsterdam religie
Titel: Zondeval Het religieuze onderwijs in de christelijke scholen maakte veelvuldig gebruik van kleurige schoolplaten met bijbelse taferelen. B. Horsthuis Papier, Nederland, 1950. Bijbels Museum, Amsterdam religie

Student gamedesign Berry IJmker speelde in zijn vrije tijd met overgave World of Warcraft. Zijn personage was een warlock, een kwaadaardig soort tovenaar die demonen kan oproepen. Maar op een gegeven moment kreeg IJmker steeds meer belangstelling voor het geloof, wat erin resulteerde dat hij zich bekeerde. En als verse christen voelde hij zich plotseling niet meer zo op z’n gemak in de duistere, gewelddadige wereld van World of Warcraft. IJmker: „Eerst probeerde ik dat op te lossen door een ander personage te creëren: een priester. Maar langzamerhand merkte ik dat de hele game me niet meer trok. Ik kon het geweld niet meer rijmen met mijn levensovertuiging.”

Maar christen of niet: IJmker vond gamen nog steeds erg leuk. Dus besloot hij zelf computerspelletjes te maken vanuit een christelijke levenshouding. Dat resulteerde in het spelletje Give My Life Armour, dat je met z’n tweeën speelt en waarin het er om gaat je leven te geven voor de ander. En het spelletje Feed the Cows waarbij je magere koeien moet voeden – geïnspireerd op het Bijbelse verhaal van de zeven magere en zeven vette koeien.

Inmiddels heeft IJmker de website christgaming.com opgezet, waarop veel van zijn eigen spelletjes te vinden zijn. Zoals The Egde, waarin je de kloof tussen jou en God kleiner moet maken door je te ontdoen van bordjes waarop allerhande zondes staan vermeld, zoals stelen, bedriegen, vloeken, drinken en porno kijken. Ook vind je er een bijbelse adventure-game uit Amerika: The Bible Online – Heroes. Hierin leid je samen met Abraham je volk naar het beloofde land. Ondertussen moet je dorpen opbouwen, het land bewerken, afgodsbeelden vernietigen en de strijd aanbinden met andere stammen. Bij elke missie voorziet de game in een stichtende Bijbeltekst – bij het bewerken van het land staat bijvoorbeeld Genesis 3 vers 19: ‘Gij zult het gewas des velds eten.’

IJmkers website trekt ongeveer vijftig bezoekers per dag en hij is er vast van overtuigd dat de christelijke game de toekomst heeft. In Amerika heb je al behoorlijk wat van dit soort games. Amerikaanse evangelisten hebben de game ontdekt als nieuw middel om zieltjes te winnen en deze reli-games zijn overal op internet te vinden. Games waarbij je geconfronteerd wordt met bijbelteksten of waarin je bijbelse situaties naspeelt. Bijvoorbeeld door in de gedaante van David stenen naar Goliaths hoofd te mikken of Noach te helpen alle dieren in zijn ark te krijgen voordat de zondvloed losbarst – als het lukt, verschijnt er een regenboog op je scherm.

Daarnaast hebben professionele gameproducenten zonder missiedrang ontdekt dat er een markt is voor games met een religieuze of levensbeschouwelijke insteek. Zo bracht het Nederlandse bedrijf Vertigo de game Adam’s Venture op de markt, waarbij je als een soort Indiana Jones op zoek gaat naar de Hof van Eden. Daarbij mag je geen geweld gebruiken en de puzzels die je onderweg moet oplossen zijn gebaseerd op Bijbelteksten. Adam’s Venture verkocht goed in Europa, vindt binnenkort zijn weg naar de Amerikaanse markt en er wordt alweer hard gewerkt aan een vervolg op deze game.

„We zijn er aan begonnen omdat twee van onze oprichters een christelijke achtergrond hebben”, vertelt Tristan Lambert namens Vertigo. „Het is niet onze bedoeling om te evangeliseren met deze game. Wij denken gewoon dat er een markt voor games met bijbelse thema’s is. Veel games zijn gebaseerd op Griekse en Noorse mythologie, maar bijbelse thema’s zijn nog maar nauwelijks aan bod gekomen. Terwijl wij vinden dat de bijbel ook een enorm goed uitgangspunt voor games kan zijn. Bovendien is Adam’s Venture geweldloos, je gaat niet met een kettingzaag je tegenstander te lijf en de ledematen vliegen je niet om de oren. Dus het zijn ook nog eens games die je met een gerust hart aan je kinderen kunt geven.”

Theoloog Frank Bosman, die onderzoek heeft gedaan naar games en zich in zijn vrije tijd ook graag aan een game bezondigt, gelooft in religieuze thema’s. „Maar dan bedoel ik niet de evangelische computergames, waarbij je alle psalmen uit de hoofd moet kennen of bijbelverhaaltjes naspeelt. Waar ik op doel zijn games als bijvoorbeeld Fallout 3 waarin je in een post-apocalyptisch tijdperk de mogelijkheid krijgt je leven te geven om de mensheid te redden. Een heel religieus thema.

Of neem een game als BioShock waarbij je op een gegeven moment voor een morele uitdaging wordt gesteld: als je kleine zombiemeisjes doodmaakt, kun je meer punten krijgen. Doe je dat? De meeste gamers doen het niet, wat ik een heel interessant gegeven vind.”

Volgens Bosman hangt het succes van een game allereerst af van hoe gelikt het er uitziet en of de speler het verhaal wordt ingezogen. „Maar een religieuze dimensie maakt een game nog aantrekkelijker. De morele keuzes die zo’n game je namelijk dwingt te maken, geeft er een betekenis aan die boven het spel uitstijgt. En levensbeschouwelijke vragen blijven mensen nu eenmaal altijd bezighouden. Al denk ik niet dat als je op de verpakking zet: ‘Nu met levensbeschouwelijke vraagstukken!’, dat je dan meer games verkoopt.”