Noorderlicht in Noorwegen

In this photo taken Sunday, Feb. 13, 2011, the aurora borealis, or northern lights, light up the sky above the village of Grotfjord, near Tromso, northern Norway. (AP Photo/Keystone, Martial Trezzini) NO SALES, NO ARCHIVE
In this photo taken Sunday, Feb. 13, 2011, the aurora borealis, or northern lights, light up the sky above the village of Grotfjord, near Tromso, northern Norway. (AP Photo/Keystone, Martial Trezzini) NO SALES, NO ARCHIVE AP

Het noorderlicht (aurora borealis) bood afgelopen zondag een indrukwekkend schouwspel in de buurt van Tromsø, in het uiterste noorden van Noorwegen. Het noorderlicht (of zuiderlicht) komt voor in uiterst noordelijke en zuidelijke gebieden op aarde, in gebieden die tussen 60 en 72 graden noorder- of zuiderbreedte liggen.

Wat veroorzaakt dit? De zon zendt in alle richtingen geladen deeltjes uit. Een deel van deze ‘zonnewind’, die elke elf jaar tot een maximum aanwakkert, bereikt na enkele dagen de aarde.

De deeltjes worden langs de magnetische veldlijnen afgebogen naar de noord- en de zuidpool, waar ze botsen met de belangrijkste gassen uit de atmosfeer, stikstof en zuurstof. Die getroffen atomen zenden de energie die ze bij die botsing opdoen uit in de vorm van licht. Verschillende kleuren bevinden zich op verschillende hoogten: rood en blauw op 85, groen op 95 en rood op zo'n 200 kilometer boven de grond.

Onderzoeker Noora Partamies van het Fins Meteorologisch Instituut vertelde in september vorig jaar aan de Britse krant The Telegraph dat de zonne-activiteit minder toenam dan verwacht, iets waarvoor ze geen verklaring kon vinden. „De minimale activiteit was officieel in 2008, maar de luwte duurt maar voort.”

De vorige piek was in 2003, toen was op deze plek vrijwel elke avond (buiten de zomer) het noorderlicht te zien. Dat is nu iets meer dan de helft van de dagen.

Rectificaties / gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

Bij de In Beeld (Noorderlicht in Noorwegen, pagina 14 en 15) is gisteren de naam van de fotograaf weggevallen. Die heet Martial Trezzini, de foto werd gemaakt voor persbureau AP.