Non-begroting Obama

Het lijkt mooi. In zijn gisteren gepresenteerde begroting voorziet president Obama voor de Verenigde Staten in 2015 een tekort van 3,2 procent. Dat is heel wat minder dan het hoge en onhoudbare cijfer van rond de 10 procent van vorig jaar. Maar de manier waarop de regering de staatshuishouding gaat saneren, belooft weinig goeds.

De vorige begroting is nooit door het Congres gekomen. Door een speciale wettelijke voorziening kon Obama weliswaar met het financiële beleid doorgaan, maar die voorziening loopt op 4 maart af. De regeling moet dan met instemming van het Congres worden voortgezet, want de kans dat de nieuw begroting wordt aangenomen, is zeer klein. Drie maanden later volgt overigens een nieuw gevecht. Dan komt het wettelijk vastgelegde schuldplafond in zicht. Er is wederom goedkeuring van het Congres voor nodig om dit te mogen doorbreken en het begrotingstekort te blijven financieren op de kapitaalmarkt.

Ook dat zal een bitter gevecht opleveren in het diep verdeelde Amerika waar de Republikeinen nu de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden hebben en de campagne voor de presidents- en Congresverkiezingen van november 2012 nu al is begonnen.

De Republikeinse oppositie is, met de hete adem van de Tea Party in de nek, zowel tegen lastenverhoging als tegen korten op voorzieningen voor ouderen en ziektekosten voor de armsten. Deze kosten, het leeuwendeel van het federale budget, zijn een financiële tijdbom als de vergrijzing vanaf 2015 toeslaat.

De onmogelijkheid ze aan te pakken laat slechts een klein deel van de uitgaven open om te bezuinigen. Maar lastenverzwaring is intussen uit den boze. Zelfs Obama moest afgelopen december toestaan dat de lastenverlaging voor de allerrijksten niet werd afgeschaft, maar een jaar werd voortgezet. Het is nog maar de vraag of hij het klaarspeelt om deze voorziening eind dit jaar wél te schrappen, hoewel dat plan, en de bijbehorende inkomsten, wel deel uitmaakt van de begroting die hij heeft gepresenteerd.

Zo zorgt de verregaande polarisering in de Amerikaanse politiek voor een gevaarlijk patstelling. Als de regering het niet aandurft, en aankan, om de grote financiële vraagstukken op te lossen, en de oppositie zich terugtrekt in een fantasiewereld waar eeuwigdurende lastenverlaging en een sluitende begroting vreedzaam naast elkaar leven, dan is uitstel de enige optie.

Pas vanaf eind 2012 lijkt het loket in de VS weer open voor een begrotingssanering. Tot dan moet de Amerikaanse regering maar hopen dat de economische groei wel afdoende is om het probleem voor zich uit te kunnen blijven schuiven.