Fatale strijd om huis

Ben Kingsley als Iraanse banneling met mogelijk fout verleden. Scene uit de film House of Sand and Fog (2003) Foto: MVSP
Ben Kingsley als Iraanse banneling met mogelijk fout verleden. Scene uit de film House of Sand and Fog (2003) Foto: MVSP

House of sand and fog (Vadim Perelman, 2003, VS).

RTL8, 20.30 - 23.00 uur.

Het noodlotsdrama House of sand and fog wordt in gang gezet door een verzuimde handeling. Omdat Kathy (Jennifer Connelly) een brief van de belastingdienst ongeopend liet, moet ze het huis dat ze net van haar overleden vader erfde verlaten. En dat komt weer omdat haar echtgenoot haar acht maanden eerder verliet, waarna ze in een depressie raakt en ze zich zo ellendig voelt dat geen enkele envelop haar nog interesseert.

Het huis met prachtig uitzicht op zee waar ze een gelukkige jeugd doorbracht, wordt gekocht door een Iraanse banneling, kolonel Massoud Behrani. Het doet hem denken aan zijn zomerhuis aan de Kaspische Zee en een tijd dat het nog goed ging in Iran. De sjah was nog aan de macht en de Iraanse revolutie leek ondenkbaar. Toch kwam die er in 1979, waarna de kolonel met vrouw en kind naar Amerika vluchtte. Het personage van de prachtig door Ben Kingsley vertolkte kolonel is bijzonder interessant. Hij is een trots figuur, hoewel hij in zijn levensonderhoud voorziet als wegwerker en winkelbediende. Zijn huis hangt vol foto’s van hem in uniform en zijn onberispelijke manieren leerde hij ongetwijfeld tijdens zijn militaire opleiding. Maar af en toe komen er scheurtjes in zijn voorkomen. Dan wordt hij plotseling agressief: zo slaat hij zijn vrouw en pakt hij Kathy meermalen stevig vast. In een suggestieve bijzin wordt gesuggereerd dat hij in Iran bij de SAVAK zat, de beruchte, weinig zachtzinnige Iraanse geheime dienst die tussen 1957 en 1979 een enorme macht had en tegenstanders van het regime van de sjah volgde, dwarszat en zelfs wegwerkte. Daarbij werden grove middelen niet geschuwd. De film laat de vraag of hij een ‘savaki’ was onbeantwoord, een sterk verhaalgegeven. Want het idee nestelt zich toch in je brein en het verklaart veel van zijn gedrag. Het maakt de film moreel spannend: een ‘fout’ iemand die toch sympathiek is. Verwarrend.

André Waardenburg