Fasseur: koningin beter dan koning

Prins WillemAlexander moet het maar als aanmoediging zien. Historicus Cees Fasseur concludeert in zijn boek De gekroonde republiek dat Nederland tot nu toe beter af was met koninginnen dan met koningen. „Mocht er voor het hoogste staatsambt nog eens worden geadverteerd, dan is de toevoeging dat bij gelijke geschiktheid een vrouw de voorkeur verdient in dit geval volkomen terecht.”

Vandaag verschijnt het nieuwste boek van Fasseur over de monarchie. De historicus werd bekend door zijn boeken over Wilhelmina en het huwelijk van Juliana en Bernard. Nu vergelijkt Fasseur onder meer de heerschappijen van Willem I, II en III met het koninginnenkwartet van Emma, Wilhelmina, Juliana en Beatrix. Fasseur vindt de toewijding van de koninginnen veel groter. En die mengde zich nog met hun „moederlijke zorg” voor het volk.

In 2007 publiceerden de historici Hooghiemstra en Hermans een zeer kritisch portret van de koningen. Beatrix reageerde toen, bij hoge uitzondering. Ze vond het boek „eenzijdig”. Maar ook Fasseur ontkomt niet aan het feilen van de koningen. Zo was koning Willem III aan de drank en mishandelde hij zijn personeel.

Fasseur, die van Beatrix als enige historicus vrij toegang kreeg tot het Koninklijk Huisarchief, noemt zichzelf „geen monarchist, maar hoogstens een orangist”. De Nederlandse monarchie is volgens hem „de facto een republiek met een koning of koningin uit het huis van Oranje-Nassau aan het hoofd”. Die monarchie, schrijft hij, beschikt over een „zeer respectabele staat van dienst.” Hij verwacht dan ook dat de huidige staatsvorm nog wel één of twee eeuwen zal overleven. Prins Willem-Alexander krijgt het voordeel van de twijfel. „Niet valt aan te nemen dat de voorbestemde troonopvolger (...) zal teleurstellen, al zal het hem moeilijk vallen de perfectie van zijn moeder te evenaren.” Fasseur zegt dat hij zich „moeilijk voor kan stellen” dat prins Willem-Alexander „iedere nacht tot half twee stukken zit te lezen.”

Cees Fasseur, ‘De gekroonde republiek’, Uitgeverij Balans, 7,55 euro