Ballonnengas voor een zachte dood

Deze week is er overleg over legalisatie van stervenshulp.

Intussen is er een nieuwe methode: zelfdoding met gas.

Op internet staat een Nederlandse handleiding voor ‘humane zelfdoding’ voor ouderen met een voltooid leven, of patiënten die geen euthanasie kunnen krijgen. Volgens onderzoeker en psychiater Boudewijn Chabot is deze ‘heliummethode’ eenvoudig, zijn de middelen legaal en is het einde pijnloos en snel. De gasmethode is ongevaarlijk voor de familie, die vaak bij een zelfgekozen levenseinde aanwezig wil zijn.

De methode verschijnt tegen de achtergrond van het debat over de levenseindekliniek. In die kliniek, een voorstel van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE), zouden artsen jaarlijks zo’n duizend patiënten moeten helpen met overlijden. Chabot vindt dat artsen daardoor overvraagd worden.

De psychiater wil meer aandacht voor de ‘autonome route’ als alternatief voor euthanasie door artsen. Het politieke debat gaat volgens hem te veel over de selectie door hulpverleners van patiënten die wel of niet dood mogen, terwijl velen juist een zelfgekozen dood in eigen beheer willen met een humane methode. Zonder de goedkeuring van deskundigen vooraf.

Deze week is er een besloten overleg tussen Kamerleden en de NVVE over de legalisatie van stervenshulp aan ouderen. Chabot vindt dat sterven ook zonder hulp en officiële toegangscriteria heel goed kan.

De voorbereiding van een zelfgekozen sterfbed duurt altijd enkele weken. Volgens Chabot is dat met helium niet anders. Zelfdoding op impuls wordt er niet makkelijker door, ook niet als de methode eenvoudiger is. Het voorhanden hebben van het middel geeft volgens Chabot eerder de „innerlijke rust om voort te leven”.

Er hoeft geen beroep op anderen te worden gedaan. Daardoor zou er geen risico zijn op vervolging wegens strafbare hulp bij zelfdoding. Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat onder ‘hulp bij zelfdoding’ verstaan wordt: het aanreiken en toedienen van de middelen en het geven van ‘duidelijke op naleving gerichte instructies’. Adviseren over zelfdoding en het geven van morele steun is niet strafbaar. Zelfdoding als zodanig is ook niet strafbaar.

Bij het handboek voor zelfeuthanasie Uitweg van Chabot en de journalist Stella Braam hoort de site eenwaardiglevenseinde.nl, waar dieper wordt ingegaan op de heliummethode.

Heliumcilinders zijn te koop of te huur in winkels voor feestartikelen. Helium wordt commercieel gebruikt in de duiksport en om ballonnen op te blazen. Het gas is reukloos, niet brandbaar en niet explosief.

De methode komt neer op het aanbrengen van een met helium gevulde plastic zak over het hoofd die met een slang is verbonden aan de heliumtank. De zak mag met een elastieken band losjes om de hals zitten. Binnen een minuut verliest de patiënt het bewustzijn. Er zou „subjectief geen benauwdheid” optreden omdat het helium het zuurstof snel uit het bloed verdringt. Na 5 tot 15 minuten staat het hart stil. Als nadeel noemt de site dat overlijden met een plastic zak oogcontact met de familie hindert.

Euthanasie is nu alleen mogelijk bij ondraaglijk en uitzichtloos lijden aan een ‘medisch classificeerbare’ aandoening, na toetsing door een tweede arts. Artsen zijn niet verplicht mee te werken.