163 legerofficieren in Turkije gearresteerd

De arrestaties tonen aan hoe de positie van het ooit onaantastbare leger in Turkije is verzwakt.

Een rechtbank in Istanbul heeft de opdracht gegeven tot de gevangenneming van 163 officieren, in en buiten dienst, die worden verdacht van betrokkenheid bij het beramen van een staatsgreep tegen de zittende regering. Arrestaties van legerofficieren waren decennialang ondenkbaar in Turkije, waar het leger zichzelf ziet als de bewaker van de seculiere republiek.

De officieren zouden in 2003 een plan hebben gemaakt om de regerende AK-partij, die wortelt in de politieke islam, met geweld uit het zadel te stoten. Ze zouden onder meer aanslagen hebben beraamd op twee moskeeën en een Turks gevechtsvliegtuig hebben willen neerhalen om daarvan Griekenland de schuld te kunnen geven. Het leger zou de chaos die hierop zou volgen, hebben willen gebruiken als excuus om de macht te grijpen. In de afgelopen vijftig jaar greep het Turkse leger vier keer eerder de macht. Volgens de advocaten van de verdachten is er nooit een serieus plan geweest tot een staatsgreep, maar waren de scenario’s onderdeel van een militaire oefening. De officieren zouden slachtoffer zijn van een campagne om het leger zwart te maken aan de vooravond van de parlementsverkiezingen in juni.

Oppositiepartijen wijzen erop dat vlak voor een belangrijk referendum over de macht van het leger op 12 september vorig jaar ook een reeks officieren werd gearresteerd. Een meerderheid van de Turken stemde in met grondwetswijzigingen die de vervolging van legerofficieren voor civiele rechtbanken mogelijk maken. Ook kwam de weg vrij voor de vervolging van de legergeneraals die in 1980 de macht grepen. In Turkije lopen verschillende rechtszaken tegen vermeende samenzweerders tegen de regering. Nog geen van de honderden verdachten is veroordeeld. (NRC)