TVM is met Wüst de malaise voorbij

De rijkste schaatsploeg ter wereld zat sportief diep in de put. Met de zege van Ireen Wüst is er herstel. Hoofdsponsor TVM aarzelt over een nieuw contract.

Ivan Skobrev of Russia kisses the ice after winning the men's ISU World Allround Speed Skating Championships in Calgary, Alberta, February 13, 2011. Skobrev, who finished second in the men's 10000m event, won the Allround men's title. REUTERS/Todd Korol (CANADA - Tags: SPORT SPEED SKATING)
Ivan Skobrev of Russia kisses the ice after winning the men's ISU World Allround Speed Skating Championships in Calgary, Alberta, February 13, 2011. Skobrev, who finished second in the men's 10000m event, won the Allround men's title. REUTERS/Todd Korol (CANADA - Tags: SPORT SPEED SKATING) REUTERS

Hangt het voortbestaan van de TVM-schaatsploeg, waarvan de sponsor twijfelt over contractverlenging na 2012, af van de wereldtitel van Ireen Wüst? Er klinkt een schampere lach door de lobby van het schaatsershotel naast de Olympic Oval van Calgary. „Dus omdat Ireen wint hebben wij het goed gedaan en als Sáblíková iets beter was geweest, had de TVM- ploeg weer gefaald”, stelt assistent-coach Bart Veldkamp een retorische vraag. „Nou, ik heb het wel gehad met die scorebordjournalistiek.”

De wereldtitel van Wüst leidt volgens Veldkamp tot een belangrijker conclusie. „Ireen is de personificatie van het nieuwe TVM. Ze heeft in het oude programma gezeten. Olympisch goud, mindere prestaties, in Vancouver weer goud. Maar ook vorig jaar was het wisselend, stond alles heel strak gespannen. Nu zie je de veranderingen bij het team terug in haar uitstraling en manier van schaatsen. Voor het eerst sinds vier jaar rijdt ze op dit WK weer persoonlijk records.”

Na de topseizoenen 2007 en 2008 kwam de grootste en rijkste schaatsploeg ter wereld terecht in de hoek waar de klappen vallen. Sporters raakten overtraind, de ploeg viel uiteen in eilandjes, coach Gerard Kemkers kreeg veel kritiek. Zeker toen hij vorig jaar op de Spelen van Vancouver een cruciale fout maakte waardoor Sven Kramer het zekere goud op de tien kilometer misliep. De ploeg werd rigoureus hervormd. Vijf schaatsers stopten of vertrokken, van de huidige zeven schaatsers zijn er vier nieuw. Veldkamp verving als assistent-coach Kosta Poltavets. Maar Kemkers bleef.

En het negatieve beeld bleef hangen rond coach en ploeg, zeker toen kopman Kramer aan het begin van het seizoen afhaakte met een bovenbeenblessure en niet duidelijk is of en wanneer hij terugkeert. De hoofdsponsor heeft nog altijd niet besloten of het contract na 2012 wordt verlengd tot en met de Spelen. TVM- directeur Arjan Bos geeft volgens zijn woordvoerder liever geen interview omdat hij eerst de prestaties wilde afwachten bij WK allround en WK afstanden, half maart in Inzell. Ook binnen de ploeg wordt getwijfeld of de sponsor na volgend jaar nog doorgaat.

„Het is geen abc-tje dat het contract wordt verlengd”, geeft Veldkamp toe. „Maar ik weet niet of verlenging afhangt van de resultaten. Volgens mij kan het daar niet aan liggen. Het EK was over de breedte goed, het WK nu weer. Resultaten kunnen hooguit als argument worden gebruikt omdat ze er toch al vanaf zouden willen. Ik denk dat het meest logische is om een traject naar de Spelen van 2014 af te maken.”

Volgens Patrick Wouters van den Oudenweijer, manager van de TVM-schaatsploeg, is er geen sprake van druk omdat de sponsor zou overwegen te stoppen. „Binnen de ploeg voelen we dat niet zo. Het contact met de sponsor is goed. Arjan Bos heeft na het EK in Collalbo duidelijk aangegeven dat TVM enthousiast blijft voor het schaatsen. Maar het is logisch dat je na tien jaar sponsoring in een sport iets langer nadenkt of je door wil of iets anders gaat doen.”

Bij de WK in Calgary maakte de ploeg geen moment de indruk extra gespannen te zijn. De schaatsers – Jan Blokhuijsen, Wouter Olde Heuvel, Jorien Voorhuis en Wüst - bewegen zich duidelijk losser door de catacomben dan in het afgelopen olympisch jaar. Kemkers blijft bij trainingen als laatste op het ijs en heeft ook buiten de baan elk detail onder controle, met de nieuwste tablet-computer in de hand.

„Ik stoor me mateloos aan de kritiek op Gerard”, zegt assistent- bondscoach Renate Groenewold, die elf jaar bij Kemkers in de ploeg reed voordat ze vorig jaar stopte. „Zelf loopt hij niet met zijn gevoelens te koop, maar ik weet dat het heel hard aankomt bij hem. Hij is een perfectionist en juist vanuit dat perfectionisme heeft hij op de Spelen die fout gemaakt. Dan zie ik hem op het middenterrein door de knietjes zakken, ligt hij een nacht wakker en heeft hij zijn analyse gemaakt. Moet hij daar dan tot in lengte van jaren mee achtervolgd worden? Het schaatsen mag juist blij zijn met zulke gepassioneerde mensen.”

Veldkamp haalt de WK sprint in Heerenveen aan als voorbeeld. “Mensen zien Gerard lachen. Zal wel komen omdat hij het leuk vindt dat Stefan Groothuis [ van de concurrerende Control- ploeg] is gediskwalificeerd, schrijven ze dan. Hoe belachelijk is dat? Misschien had hij net wel te horen gekregen dat zijn vader toch nog gezond is in plaats van ernstig ziek. Nee, ze roepen gelijk: hij lacht hun uit. Volkomen debiel gedoe. Dan heb je gewoon de pik op iemand.”

De nuance ontbreekt al een tijdje in de berichtgeving over zijn ploeg, vindt Veldkamp. „Ik ben er dit jaar nieuw bij gekomen en merk een negatieve benadering. Twitter-journalistiek, noem ik dat. Snel scoren met makkelijke meningen.”

Veldkamp kan niet genoeg pleiten voor geduld. „Voor vorig jaar had Gerard al geëvalueerd. Je volgt een bepaalde lijn in een olympische cyclus. Daarin melk je mensen uit, dat is nu eenmaal topsport. Elke druppel eruit persen voor die absolute topprestatie. Maar daarna moet je terug naar de basis en iets opbouwen voor de volgende vier jaar.”

Kom bij hem niet aan met kritiek dat Olde Heuvel op de WK wat tegenviel of dat Blokhuijsen (21) op de vijf kilometer werd verslagen door een magistrale Verweij (20), na vorig seizoen afgedankt bij TVM. „Je kunt best zien dat Verweij en ook Marrit Leenstra dit jaar hard rijden en je afvragen hoe dat komt. Misschien rijden die twee nu wel zo hard door wat ze vorig jaar hebben meegemaakt. Soms moet je juist door ellende heen om een stap vooruit te maken. Daar weet ik zelf alles van.”