Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Wonen

Niemand wil kabel in de buurt hebben

De Randstad vraagt steeds meer elektriciteit en daarom moet er een nieuwe hoogspanningskabel komen. Maar waar moet hij lopen? Zeker niet langs een prestigieus woonproject.

Het plan kwam eind vorig jaar rond. De begroting klopte en met het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Inovatie waren afspraken gemaakt. De provincie Noord-Holland zou 10.000 woningen bouwen ten westen van Hoofddorp en Nieuw Vennep, aan de westkant van de A4.

Het moest een „hoogwaardig woonmilieu” worden om de concurrentiepositie van Schiphol te versterken. In het gebied zou ook een plas gegraven worden voor de zogeheten ‘seizoensberging’ van water. Het Rijk zou daar 48 miljoen euro aan mee betalen. En de belangrijkste afspraak was dat de nieuwe hoogspanningskabel van 380 kilovolt die het Rijk en Tennet gingen aanleggen, niet door het gebied zou lopen. Die hoogspanningskabel is essentieel om de Randstad in de toekomst van elektriciteit te blijven voorzien.

Maar vorig jaar november kreeg de provincie Noord-Holland signalen waar ze niet blij van werd. Bij bewoners van het gebied viel een brief in de bus van het Rijk met de mededeling dat er grond werd gereserveerd voor de aanleg van de nieuwe hoogspanningsleiding. Ook bleek dat luchthaven Schiphol een onderzoek had aangevraagd over de gevolgen van de straling van de hoogspanningskabel voor de radars die zij gebruiken. Daarna vernam gedeputeerde Laila Driessen (Ruimtelijke Ordening ) van het ministerie dat de nieuwe hoogspanningsleiding wellicht toch door hun project zou worden aangelegd.

Dat zou het einde van het bouwproject betekenen, zegt gedeputeerde Driessen op haar werkkamer in Haarlem. Want wie gaat er nou een woning kopen met uitzicht op masten van 65 meter. „Dat zijn twee flatgebouwen van tien verdiepingen.” Ze pakt er een kaart bij en wijst aan hoe de kabel gaat lopen. „Hier, hij loopt er dwars doorheen. En het is al een smal gebied waarin we het project willen realiseren. Dat wordt dan weer kleiner.” De strook waarop de provincie het project wil realiseren is 1,8 kilometer breed. Als de kabel wordt aangelegd gaat er honderd meter af, want bebouwing moet altijd vijftig meter van een hoogspanningskabel af staan. „Dat betekent tweeduizend woningen minder”.

De kwestie laat zien hoe ingewikkeld de ruimtelijke ordening in Nederland is. Iedereen is het er over eens dat de nieuwe hoogspanningskabel er moet komen. Maar dan wel zo ver mogelijk weg.

Schiphol kan de luchthaven moeilijk verplaatsen. Waarom de provincie Noord-Holland het project dan niet elders bouwt? Zoveel mogelijkheden zijn er niet, zegt Driessen. „Dit is een relatief eenvoudig gebied om te bouwen”. De kabel onder de grond leggen? Dat kan, zegt Driessen, maar over een kort traject. „Het heeft te maken met elektromagnetische velden waardoor je de kabel niet helemaal onder grond kan stoppen”. Maar de oostkant van de A4 is volgens Driessen heel geschikt voor de nieuwe leiding. „Het is de werkkant. Er staan vooral bedrijven.” En Schiphol dus, dat vreest last te hebben van de straling. „Dat zou kunnen, maar dan kunnen ze kabel daar over drie kilometer onder de grond leggen”.

Wat gedeputeerde Driessen niet begrijpt is dat het Rijk de provincie opdracht geeft om woningen, water en groen te realiseren in het gebied. En dat tegelijkertijd onmogelijk maakt met plannen om die kabel daar aan te leggen. Driessen is er duidelijk over. Als die leiding er komt, gaat het project niet door. Het project is dan niet meer rendabel, want de woningen zullen veel minder opbrengen. Van het ministerie heeft ze gehoord dat Tennet dan bij zal betalen om de begroting rond te krijgen. „Dan wil ik wel zestig handtekeningen onder een contract”. Of nee. Eigenlijk wil ze het toch helemaal niet. Wonen in de buurt van zo’n hoogspanningskabel, dat kan ze niemand aanraden. „Er is aangetoond dat het de kans op leukemie verhoogt. Dan ga je daar je kinderen toch niet laten spelen?”

Op 11 maart heeft ze overleg met de minister van Economische Zaken. Die beslist uiteindelijk waar de leiding komt.