Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Duurzaamheid

muggenziften in voetnoten

Cover van het boek The Lomborg Deception : Setting the record straight about global warming van Howard Friel
Cover van het boek The Lomborg Deception : Setting the record straight about global warming van Howard Friel

Howard Friel The Lomborg Deception: Setting the Record Straight About Global Warming. Yale University Press, 258 blz., circa $ 21.-

XBjørn Lomborg is de Deense politicoloog die meent dat de achteruitgang van natuur en milieu stelselmatig wordt overdreven. In 2001 schreef hij er het boek The Skeptical Environmentalist over. Lomborg is ook de man die meent dat de klimaatverandering door het broeikaseffect geen ramp hoeft te worden. Aanpassing aan de veranderingen is makkelijker dan wanhopige beperking van de CO2-uitstoot. In 2007 beschreef hij het in Cool It.

Hij heeft er niet uitsluitend vrienden mee gemaakt. Deense academici voelden zich al eerder verplicht de beweringen van Lomborg te weerleggen of te nuanceren. Ook Scientific American nam die moeite.

Nu heeft Howard Friel op zijn eigen manier het werk van Lomborg geanalyseerd. Friel publiceerde eerder over onzuiverheden in de berichtgeving van The New York Times en de Wall Street Journal, de kranten die hij er nu van beticht Lomborg ten onrechte een ‘triple A-rating’ te hebben gegeven.

Friels aanpak is eenvoudig en doeltreffend: hij toetst de betrouwbaarheid van het gigantische notenapparaat dat Lomborg aan zijn boeken toevoegde. Noot voor noot. Dan blijkt dat Lomborg selectief citeert, verkeerd citeert en uitspraken uit hun context haalt. Veel bronnen blijken eenvoudig onvindbaar.

Sommige kwesties werkt Friel wat verder uit: anders dan Lomborg beweert, vrezen veel biologen wel degelijk voor het voortbestaan van de ijsbeer. Als Lomborg zegt dat er door de opwarming veel meer mensen minder zullen sterven van de kou dan er extra zullen sterven van de warmte, dan valt dat moeiteloos te weerleggen. Enzovoort.

Het is nuttig dat iemand de moeite neemt de kleinste uitspraken van Lomborg te toetsen, maar de exercitie grenst aan muggenzifterij. Lomborgs aanpak is inderdaad minder wetenschappelijk dan het lijkt, maar hij wist ook veel bangmakerij, napraterij en overdrijving in het milieudebat aan te tonen. Friel negeert het volkomen.