Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Zorg

Lijdensweg in Birma

Aung San Suu Kyi put haar kracht wellicht uit het boeddhisme.
Aung San Suu Kyi put haar kracht wellicht uit het boeddhisme.

Aung San Suu Kyi - Lady of no fear

Zondag, Ned. 2, 23.40 - 00.39 uur

In maart 1988 kreeg Aung San Suu Kyi een telefoontje in Oxford, waar ze met haar man Michael Aris en haar twee zoons woonde. Haar moeder had in de Birmese hoofdstad Rangoon een beroerte gehad. Kon ze overkomen om haar moeder te verzorgen? Het vormde een radicaal einde aan een bestaan als huisvrouw. Niet langer sokken van haar man strijken, zoals een van haar vriendinnen onthult in de even beklemmende als inspirerende documentaire Lady of no fear van de Deense regisseur Anne Gyrithe Bonne.

Enkele maanden later was ze een gevierde oppositieleider in Birma, naar wie de wereld ademloos keek. Toen de bevolking in opstand kwam tegen de militaire junta, werd zij – als dochter van de vroeg vermoorde nationale held Aung San – bijna vanzelfsprekend leider van de Nationale Liga voor Democratie. Ze voerde de partij aan met een aanstekelijke passie en charisma.

Maar al in 1989 veranderde het sprookje in een nachtmerrie, toen ze door de generaals onder huisarrest werd geplaatst. Stelselmatig maakten de generaals, die Birma al sinds 1962 besturen, haar voortaan het leven onmogelijk. De Nobelprijs voor de Vrede werd in 1991 door haar gezin in ontvangst genomen.

Bonne legt de nadruk op de menselijke kant van Suu Kyi’s lijdensweg. Hoe ze steeds meer verstoken raakte van contact met haar gezin, zelfs nadat in 1999 bij Aris kanker was geconstateerd. Ze zou hem niet meer zien. Ze durfde Birma niet uit, bang niet meer terug te kunnen. Af en toe mocht ze naar buiten, maar ze sleet jaren in eenzaamheid.

Waar vond die frêle vrouw de kracht door te gaan, waarom bezweek ze niet aan eenzaamheid? De film geeft er geen definitief antwoord op. Was het haar boeddhisme, zoals sommigen suggereren? Of de discipline, die ze als meisje leerde? Zelf zegt ze: „Ik geloof dat eenzaamheid alleen van binnen komt.”

Floris van Straaten