Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politie, recht en criminaliteit

Leger heeft eigen agenda

De nieuwe militaire regering heeft veel weg van het oude regime. De bevolking moet hopen dat zij niet een eigen koers uitzet.

Na Tunesië heeft de wil van het volk de val van een tweede president in het Midden-Oosten veroorzaakt. Deze ongekende conclusie zal de nachtrust van heel wat heersers in de regio verstoord hebben. Dat een alleenheerser als Hosni Mubarak in een politiestaat als Egypte na dertig jaar straf bewind in achttien dagen zonder geweld verjaagd kan worden, was tot voor kort voor zowel Egyptenaren als voor de buitenwereld ondenkbaar. Al heeft de nieuwe Opperste Militaire Raad veel van het oude regime, minus Mubarak.

Achteraf lijkt het aftreden van Mubarak onontkoombaar. Maar de opstand was er een vol twijfel, de demonstranten zelf geloofden er vaak ook niet meer in. Mubarak leek niet van zins toe te geven, het leger speelde een dubbelrol waarin het ervoor zorgde de president én het volk te vriend te houden, en onder de mensen op het Tahrirplein sloeg de vermoeidheid toe. Toen Mubarak, bij wijze van concessie, Omar Suleiman aanstelde als vicepresident, was een veelgehoorde grap op het plein: „We demonstreren om Mubarak weg te krijgen, en in plaats daarvan hebben we nu twee Mubaraks.”

Het feest op het Tahrirplein, behalve vreugde ook een ontlading na weken spanning, euforie en doodsangst, wordt nu gevolgd door de belangrijkste dag in een omwenteling: de dag erna.

Nu Mubarak weg is, heeft het leger feitelijk de zeggenschap over Egypte. Het lijkt erop dat de gigantische protesten van gisteren in heel Egypte, het leger ertoe hebben bewogen Mubarak tot opstappen te dwingen. Daarmee ligt alles open. Positief geredeneerd houdt het leger zijn eerdere belofte en baant het de weg voor de presidentsverkiezingen in september. Dat zou betekenen dat het leger zich op de achtergrond houdt, de orde in de straten bewaakt en de aanloop van de verkiezingen zal faciliteren.

Maar het leger heeft de laatste weken weer getoond een eigen agenda te hebben. Het geniet een zeker respect, in tegenstelling tot de gehate politie. De afgelopen drie weken koos het leger echter nooit helemaal de kant van de betogers en keek het weg toen zij werden aangevallen door gewapende Mubarak-aanhangers.

Terwijl soldaten in tanks vriendelijk met de betogers omgingen, heeft de legertop de president tot het einde gesteund. Mubarak is, evenals zijn voorgangers Nasser en Sadat, een product van het leger. De Opperste Raad heeft nu de macht en kan doen wat hij wil. Leger en betogers trokken gisteren gezamenlijk op toen de positie van Mubarak onhoudbaar werd. De bevolking, die hunkert naar zelfbeschikking, moet hopen dat het leger niet, zoals bij voorgaande machtswisselingen, de kandidaat naar voren schuift die het zelf wil.