Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Televisie

De Nederlandse kijker is verwend

De grootste tv-producent van Nederland verwacht veel van de opvolger van Big Brother. En Eyeworks koopt hij niet.

"Formats zijn in Nederland snel opgebrand. Jonge televisiemakers wordt geen tijd gegund." Foto Maarten van Haaff Peter Adrichem, algemeen directeur bij Endemol Nederland. Amsterdam, 10 feb 2011. FOTO MAARTEN VAN HAAFF
"Formats zijn in Nederland snel opgebrand. Jonge televisiemakers wordt geen tijd gegund." Foto Maarten van Haaff Peter Adrichem, algemeen directeur bij Endemol Nederland. Amsterdam, 10 feb 2011. FOTO MAARTEN VAN HAAFF

Peter Adrichem loopt door gangen, zwaait met zijn pasje, opent deuren. De directeur van Endemol Nederland toont trots zijn nieuwe hoofdkantoor. De grootste tv-producent van Nederland kijkt uit op De Toekomst, het oefencomplex van Ajax in Amsterdam-Zuidoost. Nog een deur en Adrichem staat in de bruine kroeg uit Goede Tijden Slechte Tijden (GTST). Even verder zit de witte studio van Endemols voetbalkanaal Eredivisie Live. Een hal door en hij loopt in de studio van Secret Story, de opvolger van Big Brotherdie morgen begint.

Hier wordt gemaakt waar Nederland naar kijkt. Maar vroeger meer dan nu. Endemol is marktleider in Nederland, maar de overmacht is kleiner dan tien jaar geleden. Peter Adrichem voelt de concurrentie van zijn oude bekende John de Mol (Talpa) en Reinout Oerlemans (Eyeworks). Endemol, zegt men, kan wel weer eens een echt grote hit gebruiken.

In de top-25 van de best bekeken programma’s van 2010 – zonder sport – staan twee programma’s van Endemol. Weinig?

„Wij zijn aan onze stand verplicht meer programma’s in de top-25 te hebben. Maar wat die lijst niet laat zien is dat wij elke werkdag in de top-5 staan met GTST. Elke dag 1,5 miljoen kijkers. Dat vind ik veel belangrijker. Zeker omdat het een tijdje minder ging met GTST en wij vreesden voor het voortbestaan. Ik geloof meer in langlopende successen: de quiz Een tegen 100 trekt bijvoorbeeld twintig keer per jaar 2 miljoen kijkers.’

Toch wordt gezegd: Endemol is hard toe aan een nieuwe hit. Zondag begint Secret Story. Wordt dat die hit?

„Dat is een heel belangrijk project. Zowel voor Net 5 als voor ons. Het team werkt er dag en nacht aan. Secret Story is BB 2.0, het vervolg van Big Brother. Dat is een heel belangrijk format voor Endemol, want iedereen kent ons van Big Brother.”

Waarom is Big Brother al lang niet meer te zien in Nederland?

„De zenders wilden het niet kopen. Dat is merkwaardig, want het is nog steeds een wereldwijd succes. Wij hebben het in Nederland relatief kort op de tv gehad. De Nederlandse kijker is verwend. Hij verwacht steeds iets nieuws. Dat komt onder meer doordat hier het aanbod zo groot is. Er zijn tien zenders die zich richten op een breed publiek.

„Formats zijn hier snel opgebrand. Ik maak me wel eens zorgen dat jonge televisiemakers geen tijd meer wordt gegund. Toen ik net van de Filmacademie kwam, mocht ik de nieuwe leader maken voor het Veronica-programma Countdown. Ik mocht twee dagen monteren voor twintig seconden. Maar toen was het nog niet af. Ik vroeg of ik nog een dagje de studio kon gebruiken. Dat was toen prima, nu zou het niet meer mogen.”

Hoe heeft u Net 5 kunnen overtuigen de opvolger van Big Brother te kopen?

„Secret Story was al een succes in Portugal en Frankrijk. Het huis met de kandidaten staat ook in Portugal. Het programma bevat een aantal elementen die verdieping geven aan het format van Big Brother. Alle deelnemers hebben een geheim en dat moeten de anderen raden. Het huis kent ook geheime ruimtes. Daarmee kunnen we andere verhalen vertellen. Verder maken we veel gebruik van nieuwe media: sociale netwerken, video’s op internet, digitale kanalen.”

Is ‘sociale tv’, het gebruik van Twitter en Facebook bij uitzendingen, de toekomst?

„In elk programma moet interactiviteit tegenwoordig een rol spelen. The Voice of Holland van John de Mol is een goed voorbeeld. Of van ons Grenzeloos Verliefd (Net 5). De stellen – één partner uit Nederland en één uit het buitenland – houden een weblog bij na afloop van de uitzending. Of de Engelse quiz Money Drop: kijkers spelen massaal mee op internet.”

U werd hier in 2009 de baas. In welke toestand trof u Endemol Nederland aan?

„Een prachtig bedrijf waar enorm veel tv werd gemaakt. Tegelijk een traditioneel ingesteld bedrijf met veel mensen in vaste dienst. Maar de markt verandert: klanten willen andersoortige programma’s, of in ieder geval goedkopere. Soms veel, soms weinig. We hebben een flinke reorganisatie doorgevoerd in 2009 en 2010. Dat kostte honderd mensen hun baan, een kwart van het personeel. Het bedrijf moest flexibeler worden.”

Uw nieuwe kantoor – groot, wit en glanzend – ademt nou niet direct flexibiliteit.

„Juist wel! De studio’s van GTST en Eredivisie Live liggen naast elkaar en delen een regiekamer. Overdag voor de soap, ’s avonds voor het voetbal. Nu er veel Europese wedstrijden aankomen rijden we een extra regiewagen erbij.”

De publieke omroepen moeten fuseren en fors bezuinigen. Wat vindt u daarvan?

„De bezuinigingen tasten de pluriformiteit van het omroepbestel aan. Ik maak me daar heel veel zorgen over.”

Zegt u dat niet louter omdat het u werk kost?

„Nee, ik geloof echt in ons bestel. De bezuinigingen gaan onherroepelijk ten koste van het aantal programma’s en de kwaliteit. Dat gaat ons ook raken. Ik verwacht in 2012 of 2013 de eerste effecten te merken. Overigens halen wij 15 procent van onze omzet van de publieke omroep. Het aandeel van de commerciële zenders in onze omzet ligt vele malen hoger.”

Donderdag werd bekend dat uw concurrent Eyeworks mogelijk te koop staat. Endemol zou belangstelling hebben.

„Dat klopt niet. Endemol heeft niet overwogen om Eyeworks te kopen. Nee, ook niet vanuit ons hoofdkantoor in Londen. Dan zouden wij zijn geraadpleegd. Acquisities worden lokaal geïnitieerd.”

Verwacht u andere overnames te doen?

„In september hebben wij een belang genomen in Human Factor TV, de producent van Koefnoen. Dit voorjaar gaan we een nieuwe acquisitie aankondigen. Een producent, maar uit onverwachte hoek. En we gaan nog een samenwerking bekendmaken. Je hoeft niet altijd een partij te kopen om te profiteren van elkaar.”

Nog een verandering: SBS 6, Net 5 en Veronica worden verkocht. Raakt dat u?

„Wij hebben geen reden om te verwachten dat onze relatie met SBS zal veranderen. De programma’s die wij voor ze maken scoren bovengemiddeld. Het is natuurlijk wel de vraag wat er precies gaat gebeuren. Minstens tien partijen hebben belangstelling, maar ik hoor ook een aantal van dertig. Worden de Nederlandse zenders los verkocht of samen met de Vlaamse SBS-zenders VT4 en VijfTV? Wat doet John de Mol, die duidelijk heeft gezegd dat hij belangstelling heeft, met zijn belang in RTL Nederland? En wat doen de sterren die nu in De Mols programma’s op RTL 4 staan?”

Heeft u het afgelopen jaar last gehad van de crisis? In 2009 groeide uw omzet nog met 4,2 procent naar 136 miljoen euro.

„Ik wil geen specifieke cijfers geven. Vorig jaar is onze omzet licht achtergebleven bij die van 2009. Maar we hebben onze bruto winstdoelstelling ruimschoots gerealiseerd. In 2011 rekenen we op een hogere omzet en meer winst. De orderportefeuille is goed gevuld. 2009 was het jaar van de reorganisatie, sinds de zomer van 2010 zitten we in dit pand. We hebben de opgaande lijn weer te pakken.”