Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politie, recht en criminaliteit

Charles Taylor wint meer tijd

Charles Taylor, voormalig president van Liberia, vroeg en kreeg meer tijd van het Sierra Leone-tribunaal. Niet om zijn proces onnodig te rekken. „Al klinkt dat misschien hol na drie jaar.”

Former Liberian President Charles Taylor awaits the start of the prosecution's closing arguments during his trial at the U.N.-backed Special Court for Sierra Leone in Leidschendam February 8, 2011. Taylor denies all 11 charges of instigating murder, rape, mutilation, sexual slavery and conscription of child soldiers during wars in Liberia and Sierra Leone in which more than 250,000 were killed. REUTERS/Jerry Lampen (NETHERLANDS - Tags: POLITICS CIVIL UNREST RELIGION CONFLICT HEADSHOT)
Former Liberian President Charles Taylor awaits the start of the prosecution's closing arguments during his trial at the U.N.-backed Special Court for Sierra Leone in Leidschendam February 8, 2011. Taylor denies all 11 charges of instigating murder, rape, mutilation, sexual slavery and conscription of child soldiers during wars in Liberia and Sierra Leone in which more than 250,000 were killed. REUTERS/Jerry Lampen (NETHERLANDS - Tags: POLITICS CIVIL UNREST RELIGION CONFLICT HEADSHOT) REUTERS

De slotfase van het proces tegen Charles Taylor verloopt zoals het begin ervan drieënhalf jaar geleden: met woedende advocaten en een in de zittingzaal afwezige beklaagde. Taylor tracht volgens tegenstanders de zaak te traineren en de legitimiteit van zijn rechters te ondermijnen. Hijzelf ontkent dat.

Gisteren had de laatste dag moeten zijn van het proces tegen Taylor, de voormalige president van Liberia die sinds juni 2007 voor het Speciale Hof voor Sierra Leone terechtstaat voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Taylor leverde volgens de aanklagers tussen 1996 en 2002 wapens aan moordende rebellen in buurland Sierra Leone in ruil voor onder meer diamanten, wat volgens Taylor niet waar is. Het hof hield de afgelopen jaren zittingen in Sierra Leone zelf maar de zaak tegen Taylor vindt om veiligheidsredenen plaats in Leidschendam.

De drie rechters hadden gisteren de slotpleidooien van Taylors verdediging en hoofdaanklager Brenda Hollis willen afronden, om vervolgens voor het einde van het jaar vonnis te wijzen in het eerste proces ooit tegen een Afrikaans staatshoofd voor een internationaal tribunaal. In plaats daarvan verdaagden zij de zaak voor onbepaalde tijd na een verzoek van de verdediging.

De kamer van beroep gaat bepalen of meer dan vijfhonderd pagina’s aan procesmateriaal alsnog in behandeling mogen worden genomen. De rechters wezen het materiaal dinsdag af omdat de verdediging het te laat had ingediend, maar toonden zich gisteren dus rekkelijk. Taylors advocaat Courtenay Griffiths was dinsdag briesend weggebeend uit de zittingzaal. Door hun afwijzing ontzegden de rechters Taylor een eerlijk proces, fulmineerde Griffiths.

Een dag later, op woensdag, boycotte Griffiths uit protest de zitting. Griffiths moest van de rechters gisteren wel komen opdagen en excuses maken. Hij was er, maar excuses bleven uit. De rechtbank besloot het voorlopig door de vingers te zien.

De besluiten van de rechtbank zouden kunnen worden uitgelegd als een overwinning voor Taylor, die sinds de eerste dag van zijn proces probeert om zichzelf neer te zetten als het slachtoffer van een oneerlijke rechtsgang. Hij, Charles McArthur Ghankay Taylor (63), is geen oorlogsmisdadiger die wapens gaf aan de rebellen van het RUF, berucht om het afhakken van ledematen. Hij trachtte juist vrede te stichten in Sierra Leone. De zaak tegen hem is het resultaat van een samenzwering tussen Amerika en Groot-Brittannië, die hem weg wilden hebben als leider van Liberia. Dat het tribunaal in Leidschendam gisteren aangaf oog te hebben voor de klacht van zijn advocaten over de procesgang, ervaart Taylor mogelijk als pr-winst.

Tegenstanders beschuldigen Taylor ervan de aandacht van de inhoud van de zaak af te leiden en de boel op te houden, en zo de geloofwaardigheid van het hof te ondergraven. Mensenrechtenactivisten hopen hevig op een veroordeling van Taylor. Daar zou een krachtig signaal van uitgaan richting staatshoofden en rebellenleiders in Afrika en elders die zich schuldig maken aan oorlogsmisdaden.

De critici zeggen dat Taylor niet voor niets afgelopen week weer eens de zittingen boycotte. Zo zou hij het proces willen frustreren. Ook gisteren was hij afwezig. Net als op de allereerste zittingsdag, 4 juni 2007. Die dag zegde hij bovendien de samenwerking met zijn toenmalige advocaat op omdat die volgens hem te weinig (financiële) middelen van het hof tot zijn beschikking had gekregen. Advocaat Karim Khan moest van het hof toch zijn werk voortzetten, wat Khan weigerde waarop hij boos de rechtszaal verliet. Taylor kreeg Courtenay Griffiths als advocaat, die dus afgelopen week de aandacht naar zich toetrok met zijn woede richting de rechters.

Taylor ontkent de zaak te ondermijnen. Tijdens zijn kruisverhoor vorig jaar en het jaar ervoor beantwoordde hij geduldig de vragen van hoofdaanklager Hollis. Gisteren zei Taylors andere advocaat, Terry Munyard, dat de verdediging de zaak geen dag langer wil laten duren dan noodzakelijk is. Munyard: „Zelfs al klinkt dat misschien hol na drie jaar.”

Ondanks alles was het besluit gisteren van de rechters, om begrip te tonen voor de klacht van Taylors advocaten over de procesgang, misschien toch niet automatisch een overwinning voor Taylor. Het besluit verkleint voor hem de mogelijkheid om het tribunaal te betichten van vooringenomenheid. Zijn advocaten moeten binnenkort hun werk voortzetten. En dan komt onvermijdelijk de inhoud weer aan bod.