Kolenkachel bedreigt groei en gezondheid kinderen

Koken en verwarmen met steenkool remt de groei van baby’s en peuters. De kolenrook bevat net zulke stoffen als tabaksrook, maar het groeiremmende effect van binnenshuis brandende steenkoolkachels of -fornuizen is groter dan van het meeroken van tabaksrook.

Kinderen in huizen waar fornuizen en kachels brandden waren op hun derde verjaardag 1,3 centimeter korter dan leeftijdgenoten die bij gaskachels en gaskooktoestellen, of in een centraal verwarmd huis opgroeien. De Amerikaanse en Tsjechische onderzoekers corrigeerden voor verschillen in opleiding en inkomen, schrijven ze in hun onderzoeksverslag dat gisteren online in de Archives of Pediatrics and Adolescent Medicine stond.

Het binnenshuis stoken van kolen bedreigt de gezondheid van miljoenen kinderen. Wereldwijd woont de helft van alle baby’s nog in huizen waar kook- of verwarmingsvuur brandt. Op het platteland in China gebeurt dat bijvoorbeeld nog in 90 procent van de huizen. Er wordt gestookt met kolen of hout.

Naar een directe oorzaak van de groeirem hebben de onderzoekers niet gezocht. In een begeleidend commentaar staat dat al bekend was dat rook in huis bij kinderen de kans op luchtweginfecties verdubbelt. En luchtweginfecties „zijn de belangrijkste doodsoorzaak [van kinderen] in de ontwikkelingslanden”, schrijft commentator Catherine Karr.

Een kind dat een flinke infectieziekte doormaakt, stopt ook met groeien. Die groeiachterstand wordt normaal gesproken ingehaald, maar dat lukt niet meer als de infecties elkaar snel opvolgen.

Van sigarettenrook is al langer bekend dat bepaalde bestanddelen de werking van groeihormonen kunnen ontregelen. In rook komen, behalve schadelijk fijnstof, chemicaliën voor als zwaveldioxide, koolstofmonoxide, polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s), benzeen en formaldehyde.

De vondst draagt bij aan de nog steeds onvolledige verklaring van de toegenomen lengtegroei van kinderen in ontwikkelde landen in de afgelopen zestig jaar. De verklaringen daarvoor worden vooral gezocht in gezonde en gebalanceerde voeding die het hele jaar verkrijgbaar is, en in het uitbannen van infectieziekten door hygiënischer leefomstandigheden.