Pompende beats en stunts bij 'crashed ice'

Crashed ice trok zaterdag twintigduizend mensen op de Cauberg bij Valkenburg. Publiekstrekkers als Rintje Ritsma konden het tempo van de professionele schaatsers niet volgen.

Nederland, Valkenburg, 05-02-11 Red Bull Crushed Ice. Een van de finale heats. © Foto Merlin Daleman
Nederland, Valkenburg, 05-02-11 Red Bull Crushed Ice. Een van de finale heats. © Foto Merlin Daleman

„Over de Dr. Bibberregel heb ik hier niemand gehoord”, grijnst Rintje Ritsma, een van de prominente deelnemers aan crashed ice. „Rijders duwen elkaar desnoods over de boarding heen. Als ze vallen, krabbelen ze onmiddellijk weer op. Er zit ook een stukje leedvermaak bij, er worden zelfs deelnemers naar het ziekenhuis afgevoerd. In elk geval is er van begin tot einde actie. Crashed ice is een extreme sport.”

Ritsma fungeerde de afgelopen weken met andere oud-langebaanschaatsers als Gerard van Velde, Falko Zandstra en Annamarie Thomas als uithangbord voor het evenement, waarbij telkens vier schaatsers proberen als eerste beneden te zijn. Publiciteit rond hun prominentenrace moest de mensen warm maken voor de echte durfals die behalve in München, Moskou en Quebec ook op de flanken van de Cauberg strijden om de wereldtitel ‘naar beneden glijden op dunne ijzers’.

Het werkte. Tegen zessen ’s avonds stonden zaterdag zeker 20.000 mensen langs de aangelegde piste op de heuvel die zijn faam vooral dankt aan heroïsche wielergevechten tijdens de Amstel Goldrace en de WK. De politie waarschuwde laatkomers bij binnenkomst van het stadje met lichtkranten: ‘Valkenburg vol’.

Het sportevenement probeert de verveling voortdurend voor te zijn. Never a dull moment. Als zich geen schaatsers met 70 kilometer per uur de Cauberg afstorten, is er de speaker die louter in superlatieven spreekt; het is allemaal „fantastisch”, „ongelofelijk” en „spectaculair”. Hij dringt ook aan op publieksparticipatie: „Breek die tent af” en „Sloop die boarding”. De veelal jonge toeschouwers trommelen graag mee met de op vol volume afgespeelde muziek – voornamelijk dance met pompende beats en als tegemoetkoming aan het zuidelijk chauvinisme nog even Rowwen Hèze.

Tussen de races door geen Blauhuster Dakkapel-hoempa en een dweilmachine zoals in het Thialf-stadion, maar een motorrijder die stuntend en showend naar boven en naar beneden rijdt en een dj met vier danseressen met ijsmutsen en skibrillen.

Nederland is het land van het langebaanschaatsen, maar de sport heeft internationaal minder allure en uitstraling. Om het langebaanschaatsen aantrekkelijk te houden zou de internationale schaatsunie ISU een kijkje kunnen nemen bij crashed ice, vindt Ritsma. „Misschien komen we dan ook een keer van dat blaaskapelletje langs de baan af.”

Maar nationale en internationale schaatsbobo’s zijn conservatief, weet de veelvoudig kampioen uit Lemmer. De heats op de Cauberg vindt hij in elk geval spectaculairder dan tien kilometer op vlakke banen. „Heel mooie tien kilometers daargelaten. Maar daar heb je er misschien een of twee van per kampioenschap.”

Ritsma, Van Velde, Zandstra en Thomas mochten al voor Valkenburg in Salzburg, waar de enige permanente downhill-piste ligt, wennen aan het schaatsen op een hellend vlak. Zandstra, van de vier het langst geleden gestopt met langebaanschaatsen, liep vlak daarvoor een bovenbeenblessure op in Innsbruck. Ook in Valkenburg hebben de langebaanschaatsers geoefend. „Maar zo’n ochtend-run is toch anders dan een race ’s avonds. Met het publiek erbij, die muziek, de lichten, stijgt je adrenalinepeil naar ongekende hoogten. Ik was echt bloednerveus.”

Dat de nog niet zo lang gestopte allrounder Ritsma als eerste van de prominenten beneden is, is nauwelijks een verrassing. Hij kan zich zelfs een valpartij permitteren. Zandstra blijft, ondanks een hardhandige botsing met de boarding, Van Velde voor. Thomas gaat op zeker naar beneden.

In interviews vooraf deed Ritsma het voorkomen dat hij misschien door wilde gaan met crashed ice, dat is bedacht door marketeers van Red Bull. Zaterdagavond met de trofee van de prominentenrace in handen is hij nuchterder. Voor een tussennummer bij een volgende editie kunnen ze hem gerust weer bellen. Meedoen met de veelal tien tot twintig jaar jongere wedstrijdrijders lijkt hem geen haalbare kaart. „Ik heb diep respect voor die gasten.”

Deelnemers uit landen met een ijshockeytraditie gooien de hoogste ogen. Nederlanders spelen geen rol van betekenis. „Misschien is het over tien jaar een olympische sport”, filosofeert Ritsma hardop. „Met skicross is het ooit ook zo begonnen.”