De pen van Jan van V. blijft onaangeroerd

De eerste dag in de grote vastgoedfraudezaak is voor de juristen. Het gaat nog niet over corruptie en omkoping. Hoofdverdachte Jan van V. luistert in stilte.

Er was tijd om de nagelriemen schoon te maken. De mobieltjes werden vaak bekeken. Af en toe dutte iemand op de tribune even weg. Van de veertien verdachten in de grote vastgoedfraudezaak was alleen hoofdverdachte Jan van V. aanwezig. Gekleed in een keurig blauw pak, wit overhemd en een nette das, luisterde hij in stilte. Het kladblok met pen die Jan van V. had meegebracht, bleef onaangeroerd. Hij schreef niets op. Hem werd ook niets gevraagd. Nog niet.

Nee, deze eerste week van het proces in de vastgoedfraude is voor de juristerij. En dat voor hen de zaak een prestigieuze is, was vanochtend in de rechtbank in Haarlem wel duidelijk. Een legertje advocaten, met gemiddeld per toga nog één medewerker, drie officieren van justitie en een trits medewerkers van de Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst (FIOD).

Over de inhoud van de grootste fraudezaak in de Nederlandse geschiedenis geen woord. Het ging niet over miljoenen, corruptie, omkoping, witwassen, valsheid in geschrifte en gouden horloges.

De advocaten mochten beginnen met hun verhaal wat er niet goed zou zijn gegaan tijdens het onderzoek. Preliminaire verweren, heet dat in jargon. Want volgens advocaat Willem Koops van hoofdverdachte Jan van V. heeft de opsporingsdienst FIOD zich niet aan de regels gehouden. Een ingewikkeld verhaal, dat hij al eerder aan de rechtbank heeft verteld. Maar omdat het zo belangrijk is, doet hij het nog een keer.

Het komt er volgens hem op neer dat de belastingdienst ooit begon met een onderzoek naar zijn cliënt omdat ze gekke winstdelingsovereenkomsten hadden aangetroffen. Bedrijven die door Jan van V. als directeur van Bouwfonds waren ingehuurd, moesten een deel van hun winst overmaken naar zijn privébedrijfjes. Omkoping, dacht een medewerkster van de belastingdienst meteen.

Maar in plaats van te besluiten tot een strafrechtelijk onderzoek, is de belastingdienst toen verder gegaan met het doen van onderzoek. De informatie die daarmee werd vergaard ging volgens advocaat Koops naar de FIOD. En daar is het volgens hem fout gegaan. Want iedereen in Nederland is verplicht mee te werken aan een onderzoek van de belastingdienst, maar bij een strafrechtelijk onderzoek hoeft dat niet. En dus is een deel van het onderzoek volgens advocaat Koops onrechtmatig. Zijn cliënt Van V. luisterde netjes mee. Zijn beurt komt nog. Maar eerst moet de rechtbank een beslissing nemen over het verweer van zijn advocaat. Dat gebeurt waarschijnlijk eind volgende week.