Regime Egypte doet concessies aan oppositie - Moslimbroederschap schuift aan

Demonstranten in Alexandrië, waar de Moslimbroederschap veel steun geniet, hebben verbaasd gereageerd op de veranderde koers van de partij. Foto AP / Tarek Fawzy

In een gesprek met diverse oppositiepartijen, waaronder de Moslimbroederschap, heeft vice-president Omar Suleiman concessies gedaan. Zo stemde hij in met persvrijheid en de vrijlating van demonstranten die gevangen zijn genomen in de afgelopen twee weken. Ook worden noodwetten, zoals de avondklok, opgeschort zodra de veiligheid dat toelaat.

Constitutionele hervormingen
De partijen werden het ook eens over het vormen van een commissie die de mogelijkheden tot constitutionele hervormingen gaat bestuderen. Zowel politici als mensen uit de rechterlijke macht nemen hierin zitting.

Zij bekijken of er amendementen aan de grondwet kunnen worden toegevoegd die het toestaan dat er meerdere kandidaten meedoen aan presidentsverkiezingen. Ook moet er dan een limiet gesteld worden aan het aantal termijnen dat iemand president kan zijn. De commissie heeft tot de eerste week van mart om haar werk te doen.

Suleiman beloofde tevens namens het regime geen actie te ondernemen tegen Egyptenaren die tegen de regering demonstreren. Ook blijft toegang tot sms- en internetverkeer ongemoeid.

Waarom gingen de broeders de dialoog aan?
Ze wilden zien of de politici de wensen van het volk serieus genoeg namen en hoe groot hun bereidheid is daarop in te gaan. Het waren de eerste officiële gesprekken tussen de Egyptische regering en de Moslimbroederschap ooit, wat kan worden opgevat als een signaal dat er voor hen in een post-Mubarak tijdperk een rol is weggelegd in de politiek.

Dr. Roel Meijer, onderzoeker islamitische organisaties bij de denktank Clingendael, eerder deze week in NRC Handelsblad over de nieuwe tendens bij de broeders:

“Het is een soort middenklassebeweging geworden, die niet uit is op oorlog en chaos. (…) Er wordt vaak gewezen op de Iraanse islamitische revolutie. Israël speelt daar heel erg op in. Maar die vergelijking gaat mank. De Moslimbroederschap verwijdert zich van de islamitische staat; er zijn sterke tendensen om burgerrechten als prioriteit te zien. Het staat buiten kijf dat ze voorstander is van een onafhankelijk parlement en justitieel apparaat. De vraag is hoe zich de standpunten ten aanzien van de rol van de shari’a, de vrouw en culturele zaken ontwikkelen.”

De politieke activiteit van de Moslimbroederschap werd tot nog toe door de regering van Mubarak verboden. Broederschap-leider Mohammed Mursi zegt dat de groep blijft vasthouden aan de belangrijkste voorwaarde van de demonstranten: het aftreden van president Hosni Mubarak.

Onduidelijkheid standpunt VS
Het huidige standpunt van de Verenigde Staten ten aanzien van Egypte is inmiddels onduidelijk. De Amerikaanse gezant Frank Wisner zei gisteravond dat Mubarak voorlopig aan de macht moet blijven om zo de machtswisseling in goed banen te leiden.

Enkele uren later verklaarde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken echter dat Wisner niet het Amerikaanse standpunt verkondigde. Wisner zou op eigen titel hebben gesproken, aldus het Witte Huis. Amerika heeft zich geschaard achter Suleiman, die leiding moet gaan geven aan geleidelijke hervormingen.