Zelf groene hulp en tweedehandsauto's naar Afrika brengen

Morgen vertrekken negen vrijwilligers naar Afrika om vier tweedehands auto’s en duurzame hulp te brengen.

Voor een enkeling van de negen mannelijke vrijwilligers die zaterdagnacht naar Afrika vertrekken, is het een hernieuwde kennismaking met het continent. „Een paar jaar geleden ben ik wezen surfen in Marokko, bij Agadir”, zegt Jelmer Tamis. „Echt een paradijsje, met hele mooie golven. Maar dat was Afrika light.”

Tamis (27) is een van de initiatiefnemers van een reis naar Mali en Ghana waarvoor zaterdagavond in een strandtent in Scheveningen het startsein wordt gegeven. Onder de actienaam Moving Forward worden in beide landen vier uiteenlopende projecten ondersteund. De negen gaan kleine ondernemingen helpen, onder meer door die te voorzien van tweedehands bedrijfsauto’s die ze zelf naar Mali en Ghana zullen rijden.

De negen, onder wie studenten, een marktonderzoeker, een jongen die apps maakt voor mobiele telefoons en een technicus radarvolumemeters, zijn ook missionarissen van alternatieve energie. Naast het opbouwen van biogasinstallaties en eenvoudige windmolens zetten ze onderweg in Mali en Ghana tien ‘solarcookers’ in elkaar, waarmee (met temperaturen tot 160 graden Celsius) op zonne-energie kan worden gekookt. Enkele voordelen: er hoeft geen hout gesprokkeld te worden, wat vrouwen en kinderen soms uren lopen scheelt, er hoeven minder vuurtjes bij de hut te worden gestookt en er ontstaat minder rook.

Als bioproces-ingenieur weet Tamis alles van biogasinstallaties. Onderdeel van de vracht voor Afrika zijn twee grote vaten, bestemd voor het Windpower for Mali-project: één om menselijke ontlasting in op te vangen, de andere voor het opslaan van biogas dat daarmee wordt geproduceerd. Tamis: „Er is daar geen riolering, dus je slaat twee vliegen in één klap. Op het gas dat vrijkomt, kun je koken.”

De eerste van vier bedrijfsauto’s die bij kleinschalige bedrijfjes worden achtergelaten, is bestemd voor het windmolenproject. De Nederlanders leren jonge Malinezen hoe ze van lokaal verkrijgbare materialen biogasinstallaties kunnen maken en hoe ze (ongeveer 10 meter hoge) windmolens moeten bouwen. Zo komt er elektriciteit beschikbaar op plekken waar die nu ontbreekt. De molens leveren 1 kilowatt. Tamis: „Daar kun je ongeveer 100 led-lampen op laten branden.”

De contouren van het avontuur werden voor het eerst zichtbaar in de kroeg, in het voorjaar van 2010. Met een vriend, de 33-jarige Alain Simons, besprak Tamis daar een verzoek om een tweedehandsauto naar Afrika te brengen. Bij een oesterzwammenkwekerij in Ghana – de tweede stop – was behoefte aan een ‘nieuwe’ wagen en het idee was dat Tamis die van Nederland naar Ghana zou rijden. De oesterzwammenplantage is het resultaat van een scholierenwedstrijd uit 2007 om met het kweken van proteïnerijke oesterzwammen een einde te maken aan de eenzijdige voeding in een groot deel van Afrika. Inmiddels is die kwekerij een mooi voorbeeld van duurzaam ondernemen. Slakken eten de resten van de oesterzwammen op en worden weer verkocht voor consumptie. Maar de pickuptruck die werd gebruikt voor het transport van zaagsel (waarin de paddestoelen worden gekweekt), de verkoop van de zwammen en het vervoer van personeel, brandde uit.

Simons had toevallig zijn baan opgegeven bij een bedrijf dat onder meer rolstoelen en scootmobielen levert, om ontwikkelingswerk te gaan doen. Mede door zijn enthousiasme is het oorspronkelijke plan „een beetje uit de hand gelopen”.

Simons heeft wél ervaring met ontwikkelingshulp; in revalidatiecentra in Kenia, de Filippijnen en India. Zijn expertise komt van pas bij de rolstoelwerkplaats in Accra, een metaalbewerkingsbedrijfje dat hulpmiddelen maakt voor mensen met een lichamelijke handicap. Ook daar laten de Nederlanders een van de vier gedoneerde tweedehandsauto’s achter; zo wordt het afzetgebied van het bedrijfje uitgebreid en kan de werkgelegenheid groeien.

De laatste stop is in Accra bij het project Bake for Life, waar jonge gehandicapten tot bakker worden opgeleid. Met de Nederlandse auto kunnen in en om de hoofdstad van Ghana meer bestellingen worden afgeleverd.

Moving Forward is een druppel op een gloeiende plaat. Maar als de negen Afrikagangers andere mensen aan het denken zetten, bijvoorbeeld over schone energie, dan is hun onderneming volgens Tamis al geslaagd voordat die is begonnen.

Volg de negen Nederlanders via stichtingkatalysator.nl