Soms riekt het naar kinderhandel

Maarten Fontein beoordeelt mede namens de FIFA jeugdtransfers.

„Op voetbalscholen in Afrika worden spelers voor 100 dollar weggehaald.”

Maarten Fontein is bijzonder geïnteresseerd in concrete informatie over het aantrekken van het vijftienjarige Feyenoordtalent Nathan Ake door Chelsea. Hij heeft daartoe contact opgenomen met Eric Gudde, directeur van Feyenoord. „Bij mij is momenteel nog niets bekend over deze speler”, aldus Fontein.

Wat mag er op het gebied van jeugdtransfers wel en niet?

„Een voetballer onder de zestien jaar kan worden begeleid door een ouder of een vriend, als er maar niet voor wordt betaald. Dus ook niet aan een zaakwaarnemer. Internationale transfers onder de achttien jaar van spelers buiten de Europese Unie zijn verboden. Binnen de EU zijn transfers wel toegestaan vanaf zestien jaar in verband met vrij verkeer van arbeid. Daarom zet ik vraagtekens bij de Kamervragen [ingediend door de PvdA, red.]. Wij zijn met de belangenorganisatie van Europese clubs [ECA] al jaren aan het lobbyen bij de EU om een specifieke uitzondering te krijgen op deze regel, omdat 99 procent van de jeugdtransfers mislukt. We willen dat een speler op z’n zestiende zijn eerste contract tekent bij de club die hem heeft opgeleid.”

Welke misstanden komt u tegen?

„Ik heb in een jaar 250 zaken onderzocht en daarvan is eenderde afgewezen. In een aantal gevallen was onduidelijkheid over de biologische ouders, die de spelers zouden begeleiden. Dat riekt naar kinderhandel. Je weet niet wat er gebeurt met kinderen uit Zuid-Amerika en Afrika die niet slagen als voetballer. Ze willen niet terug, ze kunnen in de illegaliteit terechtkomen. In Italië en Engeland waren meer dan 500 kinderen zoekgeraakt, bleek uit een onderzoek.”

Hoe worden de regels ontdoken?

„Hele gezinnen verhuizen voor de voetballer. Kan legale emigratie zijn, zoals bij een Zweedse journalist die voor zijn krant in Engeland ging werken en zijn zoontje daar onderbracht bij een amateurclub. Maar als de vader op papier een baan krijgt als bewaker van het stadion terwijl hij loodgieter is, weet je dat er iets niet klopt en wordt de transfer niet goedgekeurd. Er zijn 100.000 internationale jeugdtransfers per jaar.”

Kun je spelersmakelaars wat verwijten en aanpakken?

„Wij zijn met de ECA tegen afschaffing van licenties voor makelaars. Anders krijg je nog meer cowboys. Maar zelfs in Nederland doen profclubs eraan mee door spelers op jonge leeftijd weg te halen bij amateurclubs.”

Is het lastig om kinderhandel te bewijzen en clubs te straffen?

„Tja, hoe controleer je of er sprake is van een jeugdtransfer als een spelertje vanuit Afrika eerst bij een Franse amateurclub gaat spelen en dan overstapt naar betaald voetbal? Op voetbalscholen in diverse Afrikaanse landen worden spelers voor 100 dollar weggehaald bij hun ouders. Je probeert de regels te verscherpen. En als er een zaak speelt, zoals vorig jaar bij een speler van Ajax die naar Manchester United kon, ga je bemiddelen of zeggen dat ze hiermee moeten stoppen. Clubs kunnen bijna niet worden aangepakt. Ze zouden meer moeten investeren in jeugdopleidingen.”