Opgroeien in Iran

scene uit de animatiefilm Persepolis (2007) FOTO: 2.4.7. Films
scene uit de animatiefilm Persepolis (2007) FOTO: 2.4.7. Films

Persepolis (Marjane Satrapi en Vincent Paronnaud, 2007) Ned. 2, 23.25 - 00.54 uur

Wie Persepolis ziet, vraagt zich af waarom Amerikaanse animatiefilms altijd zo hun best doen om zo realistisch mogelijk te zijn. Sterker nog, wie deze film ziet vraagt zich af waarom niet alle films worden geanimeerd.

De film over een meisje dat opgroeit tijdens de Iraanse revolutie is sterk gestileerd, de voorgrond in extreem zwart-wit (zonder grijs) met dikke lijnen, en de achtergrond in zachtere grijstinten. Dat zwart-wit werkt vooral sterk bij de vele gesluierden in de film. Soms worden de strakke lijnen afgewisseld met lyrische citaten uit de Perzische prentkunst.

Met de verfilming van Persepolisovertrof de Iraans-Franse striptekenaar Marjane Satrapi haar eigen autobiografisch getinte striptrilogie (2000-2004). De film, die zij maakte met regisseur Vincent Paronnaud, won de juryprijs in Cannes en twee prijzen op het Rotterdams filmfestival. De Amerikaanse versie, die vanavond wordt uitgezonden, bevat de stemmen van Chiara Mastroianni, Sean Penn, Catherine Deneuve en Iggy Pop.

De kracht van strip en film schuilt in de botsing van twee registers: geestig, warm en alledaags als het gaat over het liberale gezin van hoofdpersoon Marjane, grimmig en grauw als het gaat over de buitenwereld. De dictatuur van de sjah, de revolutie van 1978-79, het totalitaire regime van de ayatollahs en de oorlog tegen Irak: de werkelijkheid dringt steeds meer binnen en scheurt het gezin uiteen. Daarnaast blijft Persepolis een coming of age verhaal van een meisje gevangen tussen twee werelden.

Aardig voor de westerse kijker is dat triviaal lijkende uitingen van de westerse cultuur – muziek van Iron Maiden, alcohol, dansen, vrije omgang der seksen – in de film essentiële troost bieden, en ontsnapping aan het leven onder de knoet van de islam.

Wilfred Takken