Na de fatale duim van Von Bienefeldt

Het begon met een duim. Een paar dagen geleden plaatste schrijver Aristide von Bienefeldt een Facebook-‘ik vind dit leuk’-duim bij een stuk op de site van Flip Willemsen, waarin deze schrijfster zich beklaagde over de behandeling die zij van uitgeverij Meulenhoff had gekregen. De duim schoot een publiciteitsmedewerker van de uitgeverij in het verkeerde keelgat en een paar escalatiestappen verder had Von Bienefeldt zijn biezen gepakt.

Niet om duimgate (wie het werk van Von Bienefeldt een beetje kent, vraagt zich af waar die duim verder is geweest), maar omdat de uitgeverij al eerder had besloten best verder te kunnen zonder hoofdredacteur Nederlandse fictie: voor Bart Kraamer was geen plaats meer.

Zo blijkt het bij Meulenhoff altijd erger te kunnen. Vier uitgevers namen de benen in tien jaar en een eindeloze reeks schrijvers. Dat de huidige uitgever Maaike le Noble woensdag zei van Meulenhoff weer een legendarische uitgeverij te willen maken, roept vooral vragen op over wat de bazen daar met ‘legendarisch’ bedoelen. Met literatuur zal het niet veel van doen hebben.

Maar Le Noble zei ook nog iets interessanters: ze wil minder Nederlandse fictie uitgeven; het genre verkoopt niet goed, in 2010 zakte die met 20% in.

Dat geldt niet alleen voor Meulenhoff. Wie in de Top 100 over 2010 die de CPNB woensdag publiceerde op zoek gaat naar Nederlandse literatuur is een tijdje bezig om zich een weg te kappen door een oerwoud van Tatiana de Rosnays, Stieg Larssons en thrillers geflankeerd door een zekere Dokter Frank (familie van Meester Frank, de rijdende rechter?). Op nummer 14, verschijnt de eerste Nederlandse roman: De gelukkige huisvrouw van Heleen van Royen. Niet de meest literaire roman en bovendien alweer tien jaar oud. Een legendarisch boek ook, misschien het soort legendevorming waarnaar Meulenhoff op zoek is.

Pas op de 21ste plaats staat Dorsvloer vol confetti van Franca Treur. Maar twee boeken in de top 100 haalden ook de (veel te brave, maar daarover later) longlist van de Librisprijs: Tikkop van Adriaan van Dis (nummer 45, ex-Meulenhoff trouwens) en Huid en haar van Arnon Grunberg (79). Een prijs valt er dus nog wel te winnen met een Nederlandse roman, maar boeken verkopen?

Tot zover 2010. Inmiddels worden de boekwinkels platgelopen wegens K2 (de nieuwe Kluun en Koch). Twee romans, waarvan één literair, met een omzet die voldoende is om een uitgeverij een jaar overeind te houden.

In de eindeloze rij auteurs die in de loop der jaren bij Meulenhoff zijn weggevlucht vind je trouwens ook een zekere Herman Koch.