Loyaal aan de militaire junta

Birma heeft weer een burgerpresident, zij het een oud-militair. Het militaire bewind houdt de controle over het land geheel in eigen handen.

Myanmar's Prime Minister Thein Sein arrives for the 14th Association of South East Asian Nations (ASEAN) Summit in Hua Hin in this February 27, 2009 file photo. Thein Sein was chosen on February 4, 2011 to become the military-run country's first civilian president in half a century, a government source said, a cosmetic shift that does little to end the army's dominance in politics. REUTERS/Chaiwat Subprasom/Files (THAILAND - Tags: POLITICS HEADSHOT IMAGES OF THE DAY)
Myanmar's Prime Minister Thein Sein arrives for the 14th Association of South East Asian Nations (ASEAN) Summit in Hua Hin in this February 27, 2009 file photo. Thein Sein was chosen on February 4, 2011 to become the military-run country's first civilian president in half a century, a government source said, a cosmetic shift that does little to end the army's dominance in politics. REUTERS/Chaiwat Subprasom/Files (THAILAND - Tags: POLITICS HEADSHOT IMAGES OF THE DAY) REUTERS

Voor het eerst in 49 jaar heeft Birma weer een burgerpresident. Vanmorgen wezen de deze week beëdigde parlementariërs, die voor 83 procent bestaan uit militairen of ex-militairen, in de afgelegen nieuwe hoofdstad Naypyitaw de 65-jarige Thein Sein aan als president. Thein Sein zelf is – het verbaast niet in zo’n door militairen overheerst land - eveneens een oud-generaal. Hij geldt niettemin als het meer acceptabele gezicht van het regime. Hij en zijn familie hebben de naam niet bijzonder corrupt te zijn, hetgeen een uitzondering is onder de militaire elite.

Sinds 2007 bekleedde Thein Sein, die toen nog de nummer vier was in de militaire junta, de positie van premier van Birma. In die hoedanigheid reisde hij regelmatig naar het buitenland voor het bijwonen van bijeenkomsten van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties (Asean) en de Verenigde Naties. Dat deed hij zoals Birma’s sterke man, generaal Than Shwe (78), dat graag zag. Op loyale wijze aan het eigen regime maar tegelijk met zelfvertrouwen en zonder anderen te zeer tegen zich in het harnas te jagen.

De verwachtingen van het nieuwe staatshoofd zijn niet hoog gespannen. „Hij is perfect voor Than Shwe. Hij heeft een goede staat van dienst, geen politieke agenda, geen hervormingsplannen en zal geen enkel initiatief nemen”, zei Aung Thu Nyein, een vooraanstaand academicus, vanmorgen tegen het persbureau Reuters.

Op die staat van dienst van Thein Sein valt overigens het nodige af te dingen. Onder zijn premierschap werd Birma in mei 2008 getroffen door de cycloon Nargis, die 138.000 doden en vermisten eiste. Juist het gebied, waar Thein Sein zelf vandaan komt, de delta van de rivier de Irrawaddy, had het zwaar te verduren. Wat de rijstschuur van het land was geweest, veranderde in een gebied waar door het binnengedrongen zeewater voorlopig niets meer wilde groeien.

De Birmese regering verbijsterde de buitenwereld niet alleen met haar incompetentie bij de eigen hulpverlening maar ook door haar aanvankelijke weigering buitenlandse hulp en hulpverleners toe te laten. Toen ze tenslotte enige hulp toestond, eigende ze zichzelf daarvan prompt een deel toe. Problemen met de voedselvoorziening in de getroffen delta werden van de hand gewezen. De lokale bewoners moesten maar gaan vissen en kikkers eten.

Premier Thein Sein liet zich intussen in de Birmese media afbeelden als de man die ter plaatse persoonlijk de hulpverlening leidde voor de getroffen bevolking.

In 2010 trok hij zijn uniform uit en richtte hij – uiteraard met Than Shwe’s instemming - een politieke partij op, de Partij van Verenigde Solidariteit en Ontwikkeling (USDP), die de verkiezingen van november won.

Die verkiezingen werden geboycot door de National League for Democracy (NLD) van oppositieleider Aung San Suu Kyi. De NLD had de voorgaande verkiezingen in 1990 met grote meerderheid gewonnen, maar de militairen, die al sinds 1962 de dienst uitmaken, stonden Aung San Suu Kyi en de haren niet toe hun zetels in het parlement in te nemen.

Voor generaal Than Shwe, die naar verluidt meer vanaf de achtergrond wil gaan opereren, is de benoeming van de loyale Thein Sein ook in andere opzichten plezierig. Birma heeft enkele belangrijke internationale evenementen voor de boeg. In 2013 organiseert het de Zuidoost-Aziatische Spelen en een jaar later is het gastheer voor een Asean-bijeenkomst. Zulke zaken kan Than Shwe, die zelf een hekel heeft aan diplomatie, met een gerust hart overlaten aan de nieuwe president.