Kwetsbare politieman die schitterend kwaad kan worden

De Britse acteur Idris Elba is een grote attractie in de serie Luther. Hij draagt zijn jas met handen in de zakken, als hommage aan zijn voorganger Columbo.

Het is het gloeien van zijn blik. Idris Elba speelt in de zesdelige BBC-serie Luther de gelijknamige hoofdrol van politieman. Hij is een door zijn vak bezeten rechercheur, die net iets intelligenter is dan zijn collega’s en niet volgens de regels speelt. Dat hebben we vaker gezien. Maar een goede acteur heeft niet veel nodig. Ook een uit gemeenplaatsen opgetrokken personage kan een gedenkwaardige vertolking worden gegeven. Elba gooit zich er met lijf en leden in.

Idris Elba (Londen, 1972) maakte furore als de stijlvolle drugskoning Stringer Bell in de tv-serie The Wire. Met zijn brede schouders, getrimd baardje en fijnzinnige voorkomen was hij de gentleman-gangster, de slimme zakenman achter de mannen met de wapens. Ook in Luther draagt hij zijn lange jas met zwier. Dat hij daarbij zijn handen vaak in zijn zakken houdt, is zijn hommage aan Columbo, verklaarde hij in een interview.

In de eerste ogenblikken van de serie zien we hoe Luther in problemen raakt. Hij laat een pedofiel en kindermoordenaar aan zijn vingertoppen boven een afgrond bungelen en ondervraagt hem net zolang totdat de om genade smekende man naar beneden stort. Hij wordt geschorst, krijgt zijn baan later wel terug, maar dan is zijn vrouw al bij hem weg. Bij zijn eerstvolgende moordzaak ontmoet hij de hoogbegaafde Alice. Hij kan niet bewijzen dat ze haar ouders heeft omgebracht, gewoon omdat ze daar zin in had, en geleidelijk ontspint zich in de serie tussen de twee een seksueel geladen, psychologisch steekspel. Luther is geïntrigeerd door haar duivelse charme en zij speelt met zijn interesse. Ze port graag in zijn duistere kant: het is The Silence of the Lambs light.

Luther is een man met enorme driftbuien en Elba kan schitterend een deur plank voor plank helemaal uit de sponning schoppen. Als hem onrecht wordt gedaan of bij tegenslag, een nieuw nee van zijn vrouw, dan is daar die blik, de fonkelende ogen, de radeloze woede. Maar net voor hij echt ontploft, ontspant zijn lichaam zichtbaar en glijdt de agressie uit hem. Het is knap, hoe hij, een grote, boze man, toch ongevaarlijk oogt, eerder kwetsbaar.

Hoe kwetsbaar blijkt als Alice hem gaat ‘helpen’ een wig te drijven tussen zijn ex en haar nieuwe minnaar om haar terug bij Luther te krijgen. Ruth Wilson is een mooie heks, en met haar brede, sardonische grijns een vrouwelijke Joker. Op dat punt halverwege de serie, als de twee een team vormen en goed en kwaad zich verenigen, krijgt het scenario werkelijk vaart en ontpopt Luther zich als een spannende psychothriller.

Met de carrière van Elba gaat het niet slecht, met substantiële gastrollen in de Amerikaanse serie The Office en in The Big C. Binnenkort is hij te zien in een flinke bijrol in de film Thor, naast Natalie Portman en Anthony Hopkins. En Luther krijgt een kort vervolg. Het is zo’n plezier naar hem te kijken dat je alleen maar kan hopen dat deze acteur meer kansen krijgt.

Ron Rijghard

Luther. 6 afleveringen van 55 minuten. Niet Nederlands ondertiteld. Verkrijgbaar via o.a. Britse internetwinkels, vanaf € 11,00. Vergelijk prijzen en beschikbaarheid op www.find-dvd-co.uk.