Griekse publiek wordt steeds bozer

Griekenland staat onder internationale supervisie en moet flink snijden in de overheidsuitgaven. De irritatie onder de burgers groeit. De kreet ‘we betalen niet’ klinkt steeds luider.

Wat rijdt er vandaag wel? Het is de vraag die iedere inwoner van Athene zich dagelijks stelt. Het openbaar vervoer staakt tegen het ingrijpende saneringsplan van transportminister Reppas. Hij moet de tekorten bestrijden door verspillingen op te sporen en overtollig personeel weg te halen bij de bussen, trolleys, metro, treinen en trams.

Dit vormt een onderdeel van de economische supervisie van de EU, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds, de zogenoemde trojka, waaraan het land sinds vorig jaar is onderworpen.

Als voorbeeld stelt hij de sanering van de met zwaar verlies werkende Spoorwegen, die hij vorig jaar door het parlement wist te loodsen. Ook dit ging met hevige stakingen gepaard, maar vreemd genoeg rijden de (overgebleven) treinen nu normaal. Dat versterkt bij de socialistische regering-Papandreou de hoop dat ook het Atheense openbaar vervoer wel weer zal gaan functioneren als deze wet een parlementsmeerderheid heeft gehaald.

Vooralsnog lijkt dit verre toekomst. Dagelijks doen zich andere stakingsmozaïeken voor. Eergisteren reed alleen de tram (die in Athene niet veel voorstelt), gisteren was er plotseling de luxe van een totaal aanbod, maar morgen worden de stakingen (eufemistisch arbeidsonderbrekingen) weer hervat, om volgende week volop door te gaan. Op zulke dagen rijden er zoveel personenauto’s dat alles vaststaat. Zelfs de 14.000 taxi’s hebben het niet op stakingsdagen begrepen. Protestmarsen belemmeren het verkeer. De laatste ging veelbetekenend langs het hoofdkantoor van de overkoepelende vakbond GSEE, waarvan men vindt dat zij zich wat solidairder moet opstellen.

De ontevredenheid van het publiek wordt langzamerhand onbeschrijflijk, vooral omdat er nog zoveel andere ellende bijkomt. Sinds enige tijd blijven ook de apotheken dagen achtereen dicht, omdat de eigenaars het niet eens zijn met de wijze waarop hun ‘gesloten’ beroep wordt opengebroken, samen met nog 150 andere beroepen. Ook dit gaat terug op wensen van de trojka. Ze vertikken het bijvoorbeeld om op zaterdagen open te blijven zoals gewone winkels. Een aantal apotheken draait een nooddienst, maar daarvoor staat men anderhalf uur in de rij.

Intussen is de stakingsdrift ook op de artsen overgeslagen, die zelfs het ministerie van Gezondheid hebben bezet. Artsen die voor de grootste verzekeringsdienst IKA werken (5,5 miljoen cliënten) protesteren tegen een nieuwe wet die hen verder inlijft bij het nationale systeem van gezondheid. Patiënten die twee maanden geleden een afspraak maakten voor onderzoek, moeten nu weer een nieuwe zien te sluiten. Dat zoveel Griekse artsen hun reeds beschadigde reputatie verder zien afnemen, schijnt hen niet te deren.

Inmiddels heeft zich een protestactie uitgekristalliseerd die een uitlaatklep biedt voor de groeiende onlust. De kreet ‘we betalen niet’ is komen bovendrijven als reactie op de stijgende inflatie die de Grieken ook nog treft (met 5 procent de hoogste van Europa).

Het begon bij de diodia, de tolheffingen, waarvan een aantal in prijs ook omhoog gingen, zelfs op berucht slechte wegen. Vooral lokale groeperingen die zich extra gedupeerd voelden begonnen de tolmachines te negeren, door op eigen houtje de slagbomen te openen.

Apostolos Gletzos, een pasgekozen dorpsburgemeester, tevens bekend acteur, werd een nationale held nadat hij met een bulldozer een plaatselijke tol in duigen had gereden. Ook de communistische partij trachtte op deze wijze haar populariteit te verhogen.

De ‘ik betaal niet’-actie is intussen op het openbaar vervoer overgeslagen, nadat de regering de prijs voor ritten die nog wel doorgingen met 40 procent had verhoogd. Voor die prijsverhoging bedroeg het aantal zwartrijders in het openbaar vervoer al zo’n 35 procent.

Voor zondag zijn weer nieuwe acties aangekondigd. „Wie niet betaalt, laat een ander dubbel betalen”, preekt minister Reppas, die eraan toevoegt: „Als dit doorgaat, moet ik de prijzen opnieuw verhogen.”