Eilanden voor de geest

Pär Strömberg (Örebro, 1972) verhuisde in 1996 naar Nederland om aan de Rietveld Academie te studeren. Hij woont en werkt zowel in Amsterdam als in Stockholm. Zijn schilderijen, opgebouwd uit sombere grijstinten, verbeelden het verstilde Zweedse landschap.

‘Sinds ik in Nederland woon, is het Zweedse landschap het voornaamste thema van mijn schilderijen geworden. Het is alsof ik met mijn werk de tocht naar huis beschrijf, alsof elk schilderij een onderdeel is van die reis. De natuur is in Zweden alom aanwezig. Maar zoveel natuurschoon kan ook verstikkend werken. Je kunt je er eenzaam en geïsoleerd door voelen. In mijn schilderijen verbeeld ik die duistere kant van de natuur.

„De laatste jaren spelen ook de oude Scandinavische mythen en sagen een steeds grotere rol in mijn werk. Ik houd erg van die occulte verhalen, over geesten die diep in de dichte bossen huizen. Soms zie je op mijn schilderijen sporen in de sneeuw afgebeeld, alsof ik op mijn reis gevolgd wordt door een onzichtbare persoon. En de laatste tijd verschijnen er ook steeds vaker figuren op mijn schilderijen. Ik weet nog niet precies waar zij voor staan. Zijn het spiegelingen van mijzelf, of loopt er iemand met mij mee? Dat beangstigt me soms wel.

„Het zijn geen bestaande plekken die ik schilder. Ik maak wel gebruik van foto’s of filmbeelden, maar al schilderend gaat de voorstelling een eigen leven leiden. Vaak ook keren dezelfde plekken terug. Mijn schilderijen zijn als dromen. De landschappen komen je bekend voor, maar bestaan toch niet echt. En het blijft onduidelijk in welk tijdperk de beelden zich afspelen. Heel soms zie je een lantaren die duidt op elektriciteit, maar meestal is het alleen de maan die licht geeft.

„Ik doe er heel lang over om mijn schilderijen te maken. Ze zijn opgebouwd uit talloze lagen olieverf, die soms weer weg geschraapt of uitgeveegd worden. Het is slow art. Die concentratie vraag ik ook van de toeschouwer. Ik wil dat mijn schilderijen plekken zijn waar je je even kunt terugtrekken uit het hectische leven – weg van MTV, Facebook en Twitter. Een soort schuilplaatsen waar je ongestoord alleen kunt zijn, in stilte. ‘Mindscapes’ noem ik mijn landschappen daarom – eilanden voor de geest.

„Het doel is om met mijn werk het collectieve geheugen van het publiek aan te spreken. Ik hoop dat de toeschouwer de beelden die ik schilder herkent. Wat dat betreft werkt een goed schilderij net als een goed boek. De helft van het verhaal bestaat uit de schrijfkunst van de auteur, maar de andere helft is de wereld die de lezer zelf heeft aangevuld. Een succesvol boek is niet alleen een geweldig verhaal. Als het goed is, spreekt het je aan omdat je er iets van jezelf in herkent. Dat is wat ik met mijn werk probeer te bereiken.”

Pär Strömberg, Into the Starless Night. T/m 6 maart in Galerie 37, Groot Heiligland 37, Haarlem. Inl: www.galerie37.nl