Egyptische beurs gaat weer open

Het financiële stelsel van Egypte staat voor een moment van de waarheid. Voordat de protesten begonnen kende het land geen economische crisis. Maar nu zijn de banken en de aandelenmarkt al een week gesloten. Als zij weer opengaan, is de vrees dat de politieke onrust kan leiden tot een financiële crisis.

Egypte zegt dat zijn centrale bank op zondag zal worden heropend, terwijl de handel op de beurs de volgende dag zal worden hervat. Maar dat zou kunnen worden uitgesteld als de gewelddadige botsingen tussen voor- en tegenstanders van de regering voortduren.

Tot nu toe hebben de markten in de hele regio de onrust grotendeels genegeerd. Maar voordat de Egyptische beurs dicht ging, waren er al signalen dat beleggers aan het vluchten waren.

Een uittocht van buitenlandse beleggers zou waarschijnlijk nog te hanteren zijn. De centrale bank zegt dat de officiële reserves 36 miljard dollar (26 miljard euro) bedragen. De extra bezittingen van commerciële banken – die als onofficiële reserves worden gezien – worden geschat op zo’n 20 miljard dollar (14,5 miljard euro). Vóór de crisis hadden buitenlanders slechts 7 procent van de totale Egyptische staatsschuld in handen, wat neerkomt op iets meer dan 11 miljard dollar (8 miljard euro).

De grootste zorg is dat de Egyptenaren zelf ook bang worden. De rijken kunnen dan besluiten hun geld om te zetten in goud of dollars of in het buitenland te beleggen. De armen, van wie velen nog niet veel ervaring hebben met banken, kunnen er dan voor kiezen hun spaargeld onder hun matras te bewaren.

De banken van Egypte kunnen een run op de korte termijn waarschijnlijk nog wel doorstaan. De kredietverstrekkers zijn goed gefinancierd. Het uitstaande bedrag aan leningen bedraagt ongeveer 50 procent van de spaardeposito’s. Meer dan de helft van de 38 banken van het land is in handen van buitenlandse concerns, die hun dochterondernemingen vermoedelijk te hulp zullen schieten.

De banken uit de publieke sector, die ongeveer 50 procent van de markt voor hun rekening nemen, worden volledig door de overheid ondersteund.

Maar de banken zijn de voornaamste kopers van staatsobligaties. Een aanhoudende run op de banken zou het voor de staat - die toch al geconfronteerd wordt met een begrotingstekort van naar schatting 8,5 procent dit jaar - moeilijk maken zijn schulden te herfinancieren.

Het grootste deel daarvan heeft een gemiddelde looptijd van minder dan twee jaar. Een dalende munt kan de inflatie aanjagen, waardoor de voedselprijzen nog verder omhoog gaan.

Als de onrust nog veel langer voortduurt, zal Egypte harde keuzes moeten maken. Het steunen van de munt en de banken kan tot een snelle uitputting van de reserves van de centrale bank leiden. Maar het nog langer gesloten houden van de banken en de beurs kan het vertrouwen nog verder ondermijnen.

Kapitaalcontroles en beperkingen aan het opnemen van spaartegoeden bij banken zouden wel eens de minst slechte oplossing kunnen zijn.

Una Galani

Vertaling Menno Grootveld