Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politie, recht en criminaliteit

Mubarak rekt zijn presidentschap

Egypte zit in een impasse. Het protest tegen Mubarak raakt in een nieuwe fase: een uitputtingsslag tussen president en de straat.

Hosni Mubarak gaat. Maar wanneer? De Egyptische president vertelde gisteravond op de televisie aan een miljoen demonstranten dat hij niet toegeeft aan hun belangrijkste eis – dat hij direct vertrekt. Hij wacht tot de presidentsverkiezingen in september. Het leger riep vandaag op tot beëindiging van de demonstraties. Daarmee steunde in elk geval de legertop Mubarak.

De Egyptische opstand is in een nieuwe fase terechtgekomen: de krachtmeting wordt een uitputtingsslag. De vraag is wie het langer volhoudt: de bevolking op straat of de president in zijn paleis. Ze roepen van enkele kilometers afstand naar elkaar: Mubarak vanuit zijn paleis dat hij nog even blijft, de massa op het plein verderop dat hij weg moet, weg, weg!

Maar de tienduizenden aanwezigen op het Tahrirplein, het middelpunt van de Egyptische volksopstand die al negen dagen duurt, rukten vannacht niet op om hem weg te jagen. Waar wachten ze op?

Gisteravond was het eenvoudig: op Mubarak. Ze luisterden ingehouden toen hij rond elf uur ’s avond, lokale tijd, op de staatstelevisie verscheen. Het scenario waar de demonstranten vooraf al rekening mee houden, blijkt te kloppen. Mubarak stelt zich niet weer verkiesbaar. En hij wil niet vluchten. „Ik ben Egyptenaar, dit is mijn land. (..) Ik zal sterven op de grond van Egypte.”

Meteen na het einde van de toespraak breekt een hels kabaal los in Kairo. “Ga! Ga! Ga!” roepen de demonstranten, die ondanks het uitgaansverbod nog met honderdduizenden op straat zijn. Op het plein wordt massaal gefloten en geschreeuwd. „Hij wil tijd winnen door zijn vertrek uit te stellen, zodat de protestbeweging doodbloedt”, zegt een demonstrant.

De toespraak volgt op de grootste demonstratie tegen het regime van Mubarak tot nu toe. Het leger had tevoren aangekondigd geen geweld te zullen gebruiken tegen de demonstranten en dat heeft veel mensen overtuigd te komen demonstreren. Mubarak speelt kat en muis met zijn volk: protest mag, maar oppositie is slecht en de betogers worden „misbruikt door lieden die erop uit waren chaos en geweld te verspreiden.”

De sfeer op het plein is de hele dag vrolijk, bijna uitgelaten. Maar de vraag dringt zich op hoe de oppositie verder moet. De oppositie is een verzameling partijen, organisaties en individuen zonder duidelijke leider. Mohamed ElBaradei wekt soms de indruk de oppositieleider te zijn, maar liet zich gisteren niet zien op het Tahrirplein. De oppositie wil niet onderhandelen voordat Mubarak weg is.

Egypte leeft in een impasse, op straat is de bevolking de baas. Het leger ziet voorlopig alleen toe op de bewaking van belangrijke gebouwen en strategische plaatsen. Politie is er nauwelijks. Mubarak kan gokken dat mensen demonstratie-moe worden. Het land is in chaos. Benzine, brood en rijst zijn moeilijk te krijgen. Veel mensen moeten aan het werk om geld te verdienen. Men vreest dat Mubarak het land bewust in anarchie stort om de protestbeweging te breken.

Impasse Egypte,

wisselingen in Jordanië en Jemen: Pagina 4, 5

Opinie: pagina 9 Media: pagina 19