Dit is een artikel uit het NRC-archief

Politiek

Egypte maakt zich op voor climax straatprotesten tegen Mubarak

Een demonstrant op het Tahrir-plein, vanochtend.
Een demonstrant op het Tahrir-plein, vanochtend. Foto Reuters / Suhaib Salem

Egypte maakt zich vandaag op voor een massale demonstratie van tienduizenden burgers in wat de climax moet zijn van de dagen van straatprotesten in verschillende steden, waaronder Kairo. De gebundelde volkswoede moet de druk op president Hosni Mubarak om af te treden onweerstaanbaar maken, zo beoogt de oppositie.

Om half negen vanochtend (lokale tijd) stonden er al weer duizenden betogers op het Tahrir-plein in Kairo, zo laten beelden van Al-Jazeera zien. De tienduizenden demonstranten in Egypte die vandaag in Kairo en Alexandrië de straat op gaan weten zich gesteund door de boodschap van het leger dat het niet zal schieten op vreedzame burgers.

Vandaag dag van de ‘miljoenenmars’
Gisteren riep de zogeheten 6 April-beweging op tot een ‘miljoenenmars’ die vandaag naar het presidentieel paleis op zou moeten rukken. Op het Tahrir-plein in het centrum van Kairo, het epicentrum van de protesten, waren ook gisteren weer tienduizend mensen op de been. “Hij heeft nog maar een duwtje nodig,” was een veelgehoorde leus.

Ook de handreiking die Mubaraks nieuwe vice-president Omar Suleiman gisteren deed zal demonstranten alleen maar aanmoedigen om de straat op te gaan, denken analisten. Mubarak hoopt met enkele cosmetische concessies en beloften tot hervormingen zijn bewind te kunnen voortzetten.

Al-Jazeera maakt vanochtend melding van groepen van pro-Mubarak betogers in de straten van Kairo. De Arabische zender uit de vrees voor botsingen met de vele anti-Mubarak demonstranten, maar meldt dat de voorstanders van het regime slechts met “honderden” zijn.

VS: Mubarak niet herverkiesbaar
Officiële bronnen rond de regering-Obama hebben tegenover persbureau AP verklaard dat de VS er op aansturen dat Mubarak de permanente noodtoestand, waarmee hij zijn land al dertig jaar in zijn greep heeft, opheft en dat hij afziet van deelname aan verkiezingen in september.

Publiekelijk houdt de regering het bij een ‘ordentelijke overgang’ naar democratie. “De VS bepalen niet wie er op stembiljetten staat,” zei een woordvoerder van het Witte Huis gisteravond. “Ik denk niet dat mensen die meer vrijheid zoeken op zoek zijn naar iemand anders om te bepalen hoe verandering eruit ziet.”

Amerika is bang voor een machtsvacuüm, zegt onze correspondent in Washington Tom-Jan Meeus.

“De voorlopige coalitie van ElBaradei [zelfverklaard leider van de seculiere oppositie, oud-IAEA chef, winnaar Nobelprijs voor de Vrede] met de fundamentalistische Moslimbroederschap versterkte dit weekeinde onder conservatieven in de VS de vrees dat Egypte de weg van Iran inslaat. Het is de vraag of Obama politieke ruimte krijgt voor steun aan een eventuele regering met de Broederschap.”

Israël vreest een “machtsovername” van een “onderdrukkend en extremistisch islamitisch regime”, zei premier Benjamin Netanyahu gisteravond tijdens een bezoek van de Duitse bondskanselier Angela Merkel aan Jeruzalem. Zij zei dat “dialoog noodzaak is, net als vrijheid van gedachten en vreedzame behandeling van demonstranten.”