Vermeers Zwarte piste

De hunkering naar verrassingen is wat veel lezers drijft. De thriller Zwarte piste (Bruna, 264 blz. € 15,-) – op de tweede plaats in de CPNB bestsellers top-60 – van Suzanne Vermeer is daarentegen geschreven met het uitdrukkelijke doel elke verrassing uit te sluiten.

Het verhaal: Saskia en Richard zijn getrouwd,verliezen hun baan, brengen voor het eerst veel tijd samen door en dan blijkt Saskia Richard eng te vinden: einde huwelijk. Saskia wordt door Richard gestalkt en neemt de wijk naar een skigebied in Zwitserland waar ze au pair wordt om haar economische ‘dipje’ door te komen, Richard te ontlopen en over een nieuw leven na te denken.

Ze krijgt een relatie met een mooie, zwijgzame kunstenaar en ontdekt een aanvankelijk tragisch en vervolgens verdacht geheim bij het stel wier kinderen ze verzorgt. Daaruit volgen conflicten waarin ook Richard zich mengt en vervolgens komen precies de juiste mensen gewelddadig aan hun einde. Saskia krijgt een betere band met zichzelf en de mensen die er wel toe doen en krijgt bovendien een nieuw leven in de schoot geworpen dat ook aan het economische dipje een einde maakt.

De thrillers waarvan Zwarte piste een subliem voorbeeld is, worden steevast omschreven als ‘vrouwenthrillers’. Sommige auteurs worden daar terecht korzelig van. Ten eerste schrijven bijvoorbeeld Marion Pauw en Saskia Noort geen vrouwenthrillers, maar thrillers. Bovendien bestaan er ook ‘mannenthrillers’, een term die nooit gebezigd wordt maar gebruikt zou moeten worden voor de vele identieke actiethrillers die verschijnen.

Mannenthrillers gaan over een man die de lezer zou willen – niet per se kunnen – zijn die in een gewichtige en gevaarlijke intrige is verwikkeld waar pistolen aan te pas komen. Aan het eind is de hoofdpersoon de winnaar en is er een blondine die halfnaakt door een hotelsuite beent.

Vrouwenthrillers gaan over een vrouw die de lezeres zou kunnen – niet per se willen – zijn die persoonlijke onzekerheid te boven komt tijdens een gevaarlijke intrige waarin gewelddadige ex-minnaars figureren en relaties met andere mensen zich verdiepen. Aan het eind heeft de hoofdpersoon een positiever zelfbeeld en carrièreperspectief en zo ze al geen nieuwe geliefde heeft, dan is er toch de benodigde wijsheid om te beletten dat de volgende weer een autist of psychopaat is.

Het doel van vrouwen- en mannenthrillers is hetzelfde als dat van de Bouquet-reeks, James Bond-films en McDonald’s: de consument weet wat hij lekker vindt en wil dat steeds opnieuw voorgezet krijgen. Suzanne Vermeer brengt ieder jaar één zomer- en één winterthriller uit, met dezelfde opzet en hetzelfde publiek. Ze is er niet slecht in, maar het basisidee is voor veel lezers ongeschikt. Wie ooit één vrouwenthriller gelezen wil hebben, is met dit boek goed af. Maar de enige verrassing in Zwarte piste is de zin ‘De messteek in zijn hart was het laatste wat hij had verwacht.’

Robert Gooijer