Pamuk hekelt westerse literaire dominantie

De Turkse schrijver en Nobelprijswinnaar Orhan Pamuk heeft op het Jaipur Literary Festival in India de marginalisering van niet-Engelstalige auteurs aangeklaagd.

Pamuk voegde eraan toe dat de redenen daarvan vaak te zoeken zijn in een gebrek aan vertalingen, zo meldt de Britse krant The Guardian. Volgens Pamuk worden nogal wat ‘menselijke gedragingen en ervaringen verwaarloosd’ doordat ze in een niet-Engelstalige literatuur verschijnen.

Ook haalde hij uit naar de manier waarop de Britse en Amerikaanse literaire kritiek omgaat met zijn oeuvre. Pamuk voelt zich te vaak gepercipieerd door én gereduceerd tot zijn Turkse nationaliteit. „Ze proberen mijn werk vaak te provincialiseren. Wanneer ik over liefde schrijf, zeggen de critici dat deze Turkse auteur over Turkse liefde schrijft. Waarom kan liefde niet iets universeels of algemeens zijn? Ik stoor me aan deze poging om mijn vermogen om de menselijke ervaring uit te drukken te reduceren. Ik word weggezet als een auteur die enkel de stem van zijn natie vertolkt, of als een antropologische curiositeit.”

Pamuk, auteur van Mijn naam is Karmozijn, Sneeuw en Het museum van de onschuld, nam op het Jaipur Literary Festival de dominantie van de westerse wereld over de literaire cultuur op de korrel. William Dalrymple, directeur van het Jaipur Festival, sloot zich grotendeels aan bij de woorden van Pamuk. „Engels is een altijd maar dominantere, bijna imperialistische taal”, zo zei hij. „Zelfs andere belangrijke Europese talen krijgen het steeds moeilijker om een Engelstalig publiek te vinden voor hun werk. De Britten zijn niet zo ontvankelijk voor andere talen en het is bijzonder moeilijk om Amerikaanse uitgeverijen tot vertalingen aan te zetten. Terwijl vertalingen in het Engels de springplank zijn naar de rest van de wereld.”

Ook uitgever Christopher MacLehose, de man die er onder meer voor zorgde dat Stieg Larsson in het Verenigd Koninkrijk werd vertaald, viel Pamuk bij. Maar Claire Armitstead van The Guardian brengt er tegenin dat het logisch is dat Pamuks boeken gelezen en beoordeeld worden in zijn specifieke sociale context. (NRC)