Israël duimt voor vriend Mubarak

Als Mubarak valt, verliest Israël zijn belangrijkste bondgenoot in de regio. Het schrikbeeld is dat de Moslimbroederschap in Egypte aan de macht komt.

De Israëlische krant Ha’aretz meldde vandaag dat Israël de Verenigde Staten en een aantal Europese landen afgelopen weekend heeft opgeroepen hun kritiek op Mubaraks regime te beperken. Rust in de regio is het belangrijkst, was de boodschap die de Israëlische ambassadeurs in deze landen zo snel mogelijk moesten overbrengen, aldus de krant.

„Er is al meer dan drie decennia vrede met Egypte en ons doel is dat dat voortduurt”, zei de Israëlische premier Benjamin Netanyahu gisteren. „Onze inspanningen zijn gericht op het behoud van stabiliteit en veiligheid in de regio.”

Israël volgt de ontwikkelingenin Egypte met zeer grote bezorgdheid. Het is meer dan een groot buurland. Egypte is het eerste land dat de collectieve Arabische vijandschap doorbrak en, meer dan dertig jaar geleden, vrede met Israël sloot. De toenmalige president Anwar al-Sadat betaalde daarvoor in 1981 met zijn leven, maar de vrede bleef gehandhaafd. Onder Sadats opvolger Mubarak bleef Egypte een betrouwbare bondgenoot. „Onze belangrijkste man in het Midden-Oosten”, noemde de voormalige Israëlische minister van Defensie, Benjamin Ben-Eliezer, Mubarak gisteren. Niemand weet wat een nieuw regime kan brengen.

President Hosni Mubarak is niet alleen een belangrijke woordvoerder voor Israël in de Arabische wereld, hij is ook een bondgenoot van Israël in de strijd tegen de Palestijnse fundamentalistische organisatie Hamas, die de macht heeft in de Gazastrook.

Als Mubarak de blokkade van de Gazastrook, die Israël in 2006 instelde om Hamas te ondermijnen niet zou steunen, was deze een loze actie gebleven. Zelf is het Egyptische regime bang dat succes voor Hamas afstraalt op de Egyptische Moslimbroederschap, de sterkste oppositiebeweging. Egypte had niet veel moeite met het Israëlische offensief tegen Hamas in 2008, dat het leven kostte aan 1.400 Palestijnen, van wie honderden burgers, en dertien Israëliërs.

Maar de vrede is een koude vrede. De Egyptische bevolking heeft het vredesakkoord met Israël nooit gesteund. De autoriteiten hielden anti-Israëlische demonstraties altijd binnen de perken, maar ze waren er wel. Een nieuw regime dat de bevolking meer stem geeft, zal daarmee rekening houden. Het schrikbeeld is dat uiteindelijk de Moslimbroederschap in Egypte de macht krijgt. Of dat zal gebeuren valt te bezien. De Moslimbroederschap is bovendien lang niet zo radicaal als in Israël en in het Westen wel wordt gevreesd.

De bedreiging van het bewind van Mubarak komt op een moment dat de Israëlische strategische positie al is verzwakt. Het belangrijke bondgenootschap met Turkije, het grootste islamitische land met normale betrekkingen met Israël, is de afgelopen twee jaar ernstig bekoeld. Zojuist is bovendien in het buurland Libanon de door het Westen gesteunde premier Saad Hariri door Irans bondgenoot Hezbollah ten val gebracht. Het Libanese parlement heeft ermee ingestemd dat een door Hezbollah aangedragen premier een nieuwe regering gaat vormen.

Straks heeft Israël naast enkele verre vrienden in het Golfgebied misschien alleen nog Jordanië en uitgerekend de Palestijnse Autoriteit als bondgenoten van de oude orde over. Vandaar dat de regering-Netanyahu nu duimt voor het overleven van Mubarak.