In Libanon is het protest zuiver partijpolitiek

DE TOESTAND

De eerste Arabische leider die viel, nog vóór de Tunesische sterke man Ben Ali, was de Libanese premier Saad Hariri. Maar zijn val had helemaal niets te maken met de volksprotesten en demonstraties die bijna overal in de Arabische wereld aan de gang zijn. Hariri viel over het Speciale Libanon Tribunaal.

Tweeëneenhalve week geleden bracht het machtige Hezbollah de regering ten val over de slepende kwestie van het Tribunaal. Dat gaat naar verwacht een aantal leden van de door Syrië en Iran gesteunde shi’itische organisatie vervolgen wegens betrokkenheid bij de moord op oud-premier Rafiq Hariri (vader van de huidige oud-premier) in 2005.

Hezbollah ontkent elke rol daarin. Volgens Hezbollah-leider Nasrallah wordt het in Leidschendam gevestigde tribunaal door Israël en de VS gemanipuleerd om zijn machtige organisatie te ondermijnen. Hij eiste dat Saad Hariri, die de steun van het Westen heeft, de regeringsbanden met het tribunaal zou verbreken. Toen Hariri weigerde besloot Hezbollah een eigen regering te vormen.

Nasrallah selecteerde daarvoor een andere oud-premier, de gerespecteerde telecom-miljardair Najib Mikati, die nu met steun van een meerderheid van het parlement een nieuwe regering vormt. Die regering krijgt de onuitgesproken maar dwingende opdracht te breken met het tribunaal.

Honderden sunnieten, aanhangers van Hariri, gingen afgelopen dinsdag in verscheidene Libanese steden de straten op om te protesteren tegen deze ontwikkelingen. Net als het begin van het protest in Egypte was de dag uitgeroepen tot ‘Dag van Woede’. Maar niet tegen economische verkommering of tegen staatsrepressie. Het was een zuiver partijpolitiek protest, gericht tegen door de machtsovername door de andere kant. „Het sunnitisch bloed kookt”, scandeerden de betogers, die portretten van Mikati verbrandden. Mikati is ook een sunniet, want volgens het Libanese systeem moet de premier een sunniet zijn, de president een christen en de parlementsvoorzitter shi’iet. Maar een sunniet van de verkeerde kant, vandaar.

DE ACHTERGROND

Protest is een linke zaak in Libanon, waar tegenstellingen al gauw in termen van shi’iet tegen sunniet of christen tegen shi’iet worden vertaald, ook al zijn de sunnieten en christenen over beide zijden verdeeld. Alleen de shi’ieten zitten bijna unaniem in het Hezbollah-kamp. Maar iedereen herinnert zich de bloedige burgeroorlog (1975 tot 1990). De vorige keer dat Hezbollah de regering zijn wil oplegde, in 2008, gebeurde dat via een snel gewapend offensief, waarbij honderd mensen de dood vonden. Nu voltrok de machtsovername zich langs grondwettelijke weg, via het opstappen van de tien ministers van het Hezbollah-kamp en een meerderheid voor zijn premierskandidaat in het parlement.

Wat nu?

De VS en Israël zijn een belangrijke bondgenoot in het Midden-Oosten kwijt, maar Hezbollah is een graadje respectabeler geworden. Intussen is de macht van Hezbollah toegenomen.

VOORUITZICHT

Geen revolutie, maar in Libanon behoort een sektarisch bloedbad altijd tot de mogelijkheden.