Humoristische campus composer

Necrologie

Componist Milton Babbitt had een voorliefde voor atonale muziek. Wiskunde speelde een grote rol.

De Amerikaanse componist en muziektheoreticus Milton Byron Babbitt is zaterdag op 94-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Princeton, New Jersey.

Babbitt was de belangrijkste Amerikaanse exponent van het ‘seriële’ componeren. Net als zijn Europese tegenvoeters Messiaen, Boulez en Stockhausen borduurde hij voort op het door Arnold Schönberg geïntroduceerde principe van de atonale twaalftoonsmuziek. In Three Compositions for Piano (1947) voerde Babbitt als eerste de wiskundige systematiek ook door in andere muzikale parameters dan toonhoogte, zoals dynamiek en tijdsduur. Zijn naam staat sindsdien vooral in de VS bij voor- en tegenstanders synoniem voor extreme rationaliteit en complexiteit.

Babbitt, zoon van een wiskundige, was een typische ‘campus composer’, wiens carrière zich grotendeels in de universitaire sfeer afspeelde. Roemrucht werd hij in 1958 toen een artikel van zijn hand verscheen onder de provocerende titel Who Cares if You Listen? Babbitt betoogde dat het niet erg is dat het grote publiek niets begrijpt van eigentijdse kunstmuziek. De gemiddelde leek begrijpt immers evenmin iets van de laatste ontwikkelingen in wiskunde, filosofie of natuurkunde. „Het grote publiek heeft zijn eigen alomtegenwoordige muziek,” aldus Babbitt.

Ondanks zijn hyperintellectuele en serieuze imago was Babbitt ook een vriendelijke en humoristische man, die een liefde koesterde voor de popmuziek uit zijn jeugd, jazz en Broadway-musicals. Zijn liefde voor de jazz blijkt uit het ensemblewerk All Set (1957), dat klinkt als een ongekend vrije improvisatie die toch gestructureerd is. In 1946 schreef hij een musical, die echter nooit op de planken kwam.