Hongaren gaan bezwaren EU over mediawet onderzoeken

A demonstrator holds up a banner featuring Hungary's Prime Minister Viktor Orban as he takes part, along with others, in the second protest to urge the government to withdraw a media law in front of the Parliament in Budapest on Januray 27, 2011. Budapest has come under fire from media and rights groups, as well as European governments, for its new media law, which came into force on January 1, just as Hungary took over the presidency of the European Union. Under the legislation, a new authority -- headed by a close ally of Prime Minister Viktor Orban -- has the right to impose major fines on media outlets and force journalists to reveal sources on issues related to national security.The rally was organised by the social network Facebook. AFP PHOTO / FERENC ISZA Demonstratie tegen de Hongaarse omstreden mediawet op 27 januari in Budapest (FOTO: AFP PHOTO / FERENC ISZA)

Hongarije is bereid om een aantal aspecten van zijn omstreden mediawet aan te passen als de Europese Unie daarom vraagt. Dat zegt de Hongaarse minister van justitie Tibor Navracsics vandaag in een brief aan Eurocommissaris voor digitale aangelegenheden Neelie Kroes. “De Hongaarse regering is bereid om te garanderen dat de nationale regulatie van de media in overeenstemming is met de Europese wetgeving”, schrijft Navracsics. In de brief gaat hij in op de bezwaren die Kroes tien dagen geleden aan de Hongaren kenbaar maakte. Zij stelde de Hongaarse regering een ultimatum: als het land niet binnen twee weken een overtuigende uitleg geeft, onderneemt de EU juridische stappen.

De bezwaren van Kroes zouden volgens de Hongaren vooral gaan over de constructie van de wet en de harmonisatie ervan met Europese wetgeving, maar niet om de inhoud van de wet. Premier Viktor Orbán had al  eerder gezegd dat hij de wet wil aanpassen als deze in strijd blijkt met EU-richtlijnen. Hij is daar echter niet van overtuigd en stelt dat de wet aan alle Europese normen voldoet.

In hoeverre de EU Hongarije kan dwingen tot aanpassing van de wet is onduidelijk. NRC correspondent in Brussel Petra de Koning vertelde vorig jaar nog dat het moeilijk is voor de EU om dat te doen:

“Het is voor de Europese Unie makkelijker om eisen te stellen aan aanstaande lidstaten dan om zich te bemoeien met de binnenlandse politiek van staten die al lid zijn.”

Aan de telefoon vanuit Brussel laat De Koning weten dat de EU vanwege deze precaire positie vooralsnog niet weet welke maatregelen getroffen moeten worden als Hongarije weigert haar wet aan te passen:

“De commissie heeft zich nog steeds willen uitspreken wat te doen als Hongarije niet doet wat het vraagt. Ze zullen zich daar voorlopig ook niet over uit laten. De liberale fractie in het Europees parlement heeft wel al laten weten dat er onvoldoende gedaan wordt op dit moment.”

De omstreden mediawet die het Hongaarse parlement op 20 december aannam, stelt een door de regering benoemde media-autoriteit aan die oordeelt of journalisten ‘moreel’ en ‘objectief’ berichten. Ook mogen nieuwsprogramma’s maximaal 20 procent van hun zendtijd aan misdaad besteden, om zo het volk niet bang te maken.

De wet ging 1 januari van kracht, dezelfde dag dat Hongarije voor een half jaar voorzitter werd van de Europese Unie. Het land kreeg veel kritiek van EU-landen. Correspondent Marloes de Koning schreef op 29 december in het NRC Handelsblad dat de mediawet de positie van Hongarije in Europa en als voorzitter van de EU bemoeilijkte:

“Er is de Hongaarse regering veel aan gelegen haar binnenlands beleid en het EU-voorzitterschap zoveel mogelijk te scheiden. Het is een nachtmerrie voor de bewindslieden dat na iedere Europese ministerraad vragen over Hongarije volgen, in plaats van over EU-beleid voor Roma en een strategie voor de ontwikkeling van de rivier de Donau, onderwerpen die Hongarije op de kaart wil zetten.”