Hof Kazachstan tegen plebisciet

Het Constitutioneel Hof van Kazachstan heeft vanmorgen een gepland referendum over de automatische verlenging van de ambtstermijn van president Nazarbajev afgekeurd.

Het parlement, waarin alleen leden van de partij van de president zitten, stemde eerder deze maand unaniem in met dat referendum. De Kazachen mogen daarin bepalen of Nazarbajevs termijn, die in 2012 afloopt, wordt verlengd met tien jaar, waarmee verkiezingen in 2012 en 2017 overbodig worden.

De president zei daarop echter dat het Constitutioneel Hof zich eerst over de wettelijkheid van het referendum moest buigen. Het hoofd van het Hof, Igor Rogov, verklaarde vanochtend dat het plebisciet „in strijd is met de grondwet”.

Op het referendum is veel kritiek. De Amerikaanse regering noemde het vijf dagen geleden een „tegenslag voor de democratie”. Volgens mensenrechtenorganisaties heeft Nazarbajev de afgelopen jaren die democratie ingeperkt.

Tegelijkertijd zien veel westerse investeerders en regeringsleiders het aanblijven van Nazarbajev als een belangrijke factor voor de stabiliteit in het land. Kazachstan is een belangrijke olie- en gasexporteur. De NAVO-troepen in Afghanistan worden deels via spoorlijnen door het land bevoorraad.

Het is onduidelijk of het referendum nu echt van de baan is. Nazarbajev kan het besluit van het Hof nog vetoën. „Het is uiteindelijk de president die beslist”, zei Rogov volgens Interfax.

Nazarbajev zei in eerste instantie tegen het referendum te zijn. Maar vrijdag verklaarde hij er toch achter te staan. „Ik ben geraakt door al deze aandacht. Ik heb het signaal van het volk begrepen – dat ik niet mag vertrekken.” Hij verwees daarmee naar een recente petitie, waarin 5 van de circa 9,5 miljoen stemgerechtigde Kazachstanen lieten weten een referendum te willen, aldus de opstellers.

Nazarbajev (70) is nu twintig jaar president van Kazachstan. Geen enkele verkiezing is in die tijd volgens internationale waarnemers vrij en eerlijk verlopen. In 2007 keurde het parlement een wet goed waardoor Nazarbajev zich oneindig verkiesbaar mag stellen. Vrijdag zei de president mee te zullen doen aan de verkiezingen in 2012 als het referendum niet doorgaat. (AFP, Reuters)